«Ελλάς άνευ Αλβανίας καί Αλβανία άνευ Ελλάδος ουδέν γενναίον δύνανται να επιτελέσωσιν εν τη Χερσονήσω τού Αίμου»(Νεοκλής Καζάζης)
«Όπου υπήρχον Αλβανοί άποικοι,έμειναν καί ζώσι σήμερον άθικτοι,αμόλυντοι,αδελφοί Έλληνες πάντες,υπερήφανοι διά τούτο..»(Αντώνιος Δ.Κεραμόπουλος)
«Ευγνωμοσύνης καθήκον,πολιτισμού υποχρέωσις ήτο,οί νεώτεροι Έλληνες ελευθερωθέντες τού τυρρανικού ζυγού καί ανεξάρτητον έθνος αποτελέσαντες να στρέψωσιν το βλέμμα των περί τα περί εαυτούς ομογενή φύλα καί τον εκπολιτισμόν τούτων,αν όχι την απελευθέρωσιν,μία των κυρίων ενασχολιών των να έχωσιν.Εκείνο δε, πέριξ τού οποίου πάσα μέριμνα Κυβερνητική καί ιδιωτική έπρεπε να περιστραφεί,είναι η Αλβανία,ο ιπποτικός εκείνος τόπος όστις διά των ανδρείων τέκνων του,τα μάλα συνετέλεσεν είς την απελευθέρωσιν τού τμήματος τούτου της Ελλάδος..»(Κ.Χ.Βάμβας)
«Επί των οροπεδίων της Αλβανίας απαντώνται πλείστοι νομάδες καί ποιμένες λαοί,παρ' οίς ανευρίσκονται Ομηρικά έθη καί ήθη καί έθιμα.Εν τη Αλβανία πολλαί σκηναί της Ιλιάδος καί της Οδυσσείας αλλά καί της Αινειάδος διαδραματίζονται πολλά ολίγον αυταίς παραλάσσουσαι»(«Δεκέβαλος» 1874,αρ.2 καί 7)

ΦΑΝΑΡΙΩΤΕΣ ΚΙ ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ

Δευτέρα, 6 Ιουλίου 2009

ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗΣ ΝΤΑΛΙΑΝΗΣ-ΔΡΟΣΟΥΛΙΤΕΣ









«Αφουγκραστειτε να σας πω ουλοι μικροι μεγαλοι

πως πολεμαει ο Μουσταφας με τον Χατζημιχαλη».



Ετσι αρχιζει τη διηγηση του ο παλιος,ανωνυμος Κρητικος ποιηταρης,για την ανειδωτη ως τα τοτε παλλικαρια του Δελβινακιωτη ηρωα Χατζημιχαλη Νταλιανη και των συντροφων του.

Αυτη δεν ηταν μαχη,δεν ηταν ο πολεμος που ως τοτε ειχαν συνηθισει οι Κρητικοι.Ηταν μια γιγαντομαχια,που ξεπερνουσε τα ορια της πραγματικοτητας και πλανιοταν στα συννεφα της φαντασιας.

Στις 18 του Μαη στα 1828,γινηκεν η μαχη στο Φραγκοκαστελο της Κρητης και αφανιστηκε και ο Χατζημιχαλης και τα πιο πολλα παλλικαρια του.

Λιγες μερες αργοτερα καποιο πρωινο,που οι δροσουλιτες αντιφεγγιζαν τις ακτιδες του ηλιου που ανετελλε στο Φραγκοκαστελο,μερικοι αλαφροισκιωτοι διαβατες,νομισαν πως εβλεπαν τον ισκιο του Χατζημιχαλη και των παλλικαριων του,να πολεμα καθως εκεινη την ημερα στις 18 του Μαη! Το ειπαν στον εαυτο τους.Και ο αγερας που κρυφακουγε,το ειπε στα πουλια,κι αυτα το ειπαν στ'αγριολουλουδα,στα δενδρα του δασους,στα φαραγγια που αντιλαλησαν το μυστικο και τομαθαν τα ποταμια που χυνονται στη θαλασσα και τομαθε κι αυτη και αναριγησε.Το εμαθε ολη η Κρητη:ο ισκιος του Χατζημιχαλη και των παλλικαριων του,καθε τελος του Μαη,πολεμαει ξανα στο Φραγκοκαστελο!

Οι ποιητες το εκαναν τραγουδι,αλλα οι επιστημονες εξετασαν την περιπτωση και αποφανθηκαν οτι προκειται περι ενος φαινομενου παρομοιου με το μετεικασμα,που παρατηρειται στην ερημο με τις οασεις.Η φυση της ανοιξιατικης ατμοσφαιρας,δημιουργει τετοιου ειδους φαινομενα και στην περιοχη αυτη της Κρητης και δεν ειναι καθολου αλαφροισκιωτοι αυτοι που βλεπουν ισκιους ανθρωπων και ζωων τετοιαν εποχη.
Υπαρχουν λοιπον αυτοι οι ισκιοι,αλλα οι Κρητικοι που ειδαν απο κοντα αυτη τη μαχη και τον ηρωισμο των παλλικαριων του Νταλιανη,θελουν να λενε οτι ειναι ο δικος του ισκιος,που μπλεκεται με τις δροσοσταλιδες του ανοιξιατικου πρωινου.Ειναι οι «Δροσουλιτες».
Οι ιστορικοι απο τη μερια τους εγραψαν με στοιχεια και ντοκουμεντα,τα γεγονοτα,τα οποια ετσι κι αλλιως αγγιζουν και αυτα τα ορια της φαντασιας η μοιαζουν να ξεπηδαν μεσα απο τις μοναδικες διηγησεις του Ομηρου,καθως ανιστορα τις μαχες που γινονταν κατω απο τα καστρα της Τροιας.
Ο Κριτοβουλος και ο Παπαδοπετρακης,ανιστορησαν τα γεγονοτα.Ο Μητροπολιτης Ερμουπολεως της Αιγυπτου Ευαγγελος,ανιστορησε τον βιο και τα κατορθωματα του Χατζημιχαλη Νταλιανη.Σ'αυτους θα ανατρεξουμε,γιατι ησαν συγκαιρινοι των γεγονοτων και αποτελουν κατα καποιο τροπο πρωτες πηγες της ιστοριας που θα διηγηθουμε.



Στις αρχες του 1828,ενας ενθερμος Κρητικος επαναστατης ο Εμμανουηλ Αντωνιαδης,ερχοταν στην Ελευθερη Ελλαδα του Καποδιστρια,για να ζητησει αρχηγο μιας επαναστατικης κινησης που θα ειχε σαν σκοπο την προσαρτηση της Κρητης στην Ελλαδα.

Το εγχειρημα ηταν ριψοκινδυνο απο καθε αποψη.Η Αγγλια δια του τοτε υπουργου των Εξωτερικων λορδου Αμπερντιν,δηλωνε στον εδω πρεσβευτη της οτι «η Βρετανικη κυβερνησις ουδεποτε θα επιτρεψει,ωστε η σπουδαια αυτη νησος να περιελθει εις το κρατος του κομητος Καποδιστριου»(1).

Στο νησι βρισκοταν ενας ικανοτατος διοικητης ο Μουσταφα -Πασας κατ'εντολην του Μωχαμετ Αλυ της Αιγυπτου.Ο Μουσταφα-Πασας ηταν Αλβανος,τουτεστιν μουσουλμανος συμπατριωτης και γνωστος του Χατζημιχαλη Νταλιανη.

Η παρουσια του,καθως και οι προηγουμενες αποτυχημενες εξεγερσεις των Κρητικων,ειχαν αποθαρρυνει και τους ηγετες και τον λαο και υπηρχε δυσπιστια και αμφιβολια για τις πιθανοτητες ενος νεου επαναστατικου εγχειρηματος.

Αυτα ησαν γνωστα στους Καπεταναιους της ελευθερης Ελλαδας,γι'αυτο πολλοι απο αυτους-μεταξυ των οποιων και ο Κωστας Μποτσαρης-αρνηθηκαν την τιμη να ηγηθουν αυτης της επαναστασης.
Δεχτηκε ομως ο εξαιρετικα ριψοκινδυνος Δελβινακιωτης καπετανιος Χατζημιχαλης Νταλιανης,που ηταν αρχηγος ενος μικρου ιππικου σωματος,απο Αρβανιτες της Αττικοβοιωτιας και της Ηπειρου.
Στις 5 Οκτωμβριου του 1828,ο Χατζημιχαλης με το σωμα του ξεμπαρκαρει στη Γραμβουσα,οπου η πειρατεια ανθουσε μεν αλλα η θεληση για επαναστατικο αγωνα ηταν αισθητα μειωμενη.
Χαραμισε εναν μηνα σε συζητησεις και διαβουλευσεις και αναμονη ενισχυσεων.Τελος αποφασισε να παει στα Σφακια.Οι Σφακιανοι ησαν οι πλεον τολμηροι επαναστατες της Κρητης και δεν ησαν λιγα αυτα που τους ενωναν με τον Χατζημιχαλη και τα παλλικαρια του.
Στειλανε παντου εκπροσωπους να παρακινησουν τις αλλες επαρχιες στην επανασταση,αλλα παντου υπηρχε απροθυμια.
-«Ας νικησετε εσεις,τους αποκρινονταν,και τοτες ξεσηκωνομαστε κι εμεις»(2).
Κατω απο τετοιες συνθηκες και οι ιδιοι οι Σφακιανοι «εταλαντευοντο τι ωφειλαν να πραξωσιν» λεει ο Παπαδοπετρακης (σελ.378).
Ο Νταλιανης (Ταλανο τον λεει ο Παπαδοπετρακης...οποτε τρεξτε γλωσσολογοι να κανετε τις ετυμολογιες σας) προσπαθουσε να τους δωσει κουραγιο:
-«Σωπατε ωρ' παιδια και μη σας μελει αν δεν ελθουν.Εμεις εχουμεν τεθοιο καστρο και τεθοια παλλικαρια και θα τα φτιαξουμε τα σκυλια.Μακαρι να ελθουν πενηντα χιλιαδες!Τοτες θα δειτε πως πολεμαγαμεν στη Ρουμελη».
-«Δεν ειναι,λεω γενναιοτετε,οι Τουρκοι τση Κρητης σαν εκεινους.Ετουτοι πολεμουν γενναιως και την μπαλα την περνουν απο το δαχτυλιδι»(3).
Ο Χατζημιχαλης ομως ειχε παρει τις αποφασεις του.Ηλθε για να πολεμησει και αυτο ηταν το μελημα του.Επελεξε το Φραγκοκαστελο,μια οχυρη τοποθεσια,προς την πλευρα του Λυβικου πελαγους.Το σχεδιο του ηταν να μπορει να οχυρωνεται στο καστρο,να εχει ελευθερο πεδιο για την καβαλαρια του και να δινεται η δυνατοτητα στους Σφακιανους να χτυπησουν τον Μουσταφα-πασα απο τα βουνα σαν μια μονιμη εφεδρεια.
Ειχε μερικες μικροεπιτυχιες στην αρχη που ενθουσιασε τους Κρητικους.
Ο Μουσταφα-Πασας,επικαλεσθηκε την παλια τους γνωριμια,την κοινη τους καταγωγη και του εστειλε μιαν επιστολη οπου τον προσφωνει «Χατζη -Μπαμπα» και του ζητα να σταματησει το εγχειρημα του γιατι ειναι καταδικασμενο και αδικα θα χυθει αιμα.Του υποσχεται να βοηθησει αυτον και τα παλλικαρια του να φυγουν απο το νησι.
Ο Χατζημιχαλης ομως αρνηθηκε καθως ηταν φυσικο.
-«Μουσταφα!Ηλθα στην Κρητη να πολεμησω Τουρκους με τα παλλικαρια μου κι οπου θελει ο θεος ας δωσει τη νικη»,του απαντησε.
Τετοιου ειδους σχεσεις,φιλικες και αντιπαλες,τετοιου ειδους λογικα προκαταδικασμενα τολμηματα,δεν μπορει κανεις να τα κατανοησει αν δεν μελετησει την νοοτροπια των Αρβανιτων.
Ο Μουσταφα μετα απο την απαντηση αυτη ξεκινα στις 13 του Μαη απο τις βρυσες και στις 16 στρατοπεδευει στο Καψοδασος,μιση ωρα αποσταση απο το Φραγκοκαστελο.Ειχε μαζι του 8.000 πεζους και 400 καβαλαραιους.Ο Νταλιανης μονο 660,απο αυτους 60 Κρητικους,με αρχηγο τον Δεληγιαννακη.
Ακολουθωντας την πατροπαραδοτη τακτικη,με την οποια ειχε διαπρεψει ο μεγαλος συμπατριωτης του Σκεντερμπεης,δεν κλειστηκε στο καστρο ο ιδιος.Αφησε εκει μια μικρη δυναμη και ο ιδιος με ενα μεγαλο τμημα εμεινε εξω.Το πλεονεκτημα αυτης της τακτικης,που αλλωστε ακολουθουσε και ο Κολοκοτρωνης (4),ειναι το εξης:
Δινει την δυνατοτητα σε αριθμητικα μικροτερο στρατευμα,να παρενοχλει με κλεφτοπολεμο το εχθρικο στρατευμα,δημιουργωντας οχι μονο φθορα εμψυχου και αψυχου υλικου,αλλα και ψυχολογικη.Απο την αλλη δινει την δυνατοτητα στους υπερασπιστες του καστρου,να ελαφρωνονται απο την πολιορκια με τις ξαφνικες επεμβασεις του εξωτερικου στρατευματος και να ανεφοδιαζονται.
Οι Σφακιανοι ομως δεν ενεκριναν το σχεδιο του γιατι το θεωρουσαν παρατολμο.Στις 17 του Μαη του στελνουν αυτο το γραμμα:
Γενναιοτατε Χατζημιχαλη!
Εγκαρδιως λυπουμεθα δια την αγνοια που εχετε εις τους Κρητικους Τουρκους.Αυτοι ειναι παλλικαρια και περνιωνται τρομεροι.Λοιπον μη θελησεις να καταστραφουν τα παλλικαρια σου,αφες ολιγους δια φυλαξι του καστελλιου και τραβηξου εις το μερος ετουτο,να πολιορκησωμεν τα σκυλια εις τον καμπον να ψοφησουν.Αυτα θερμοπαρακαλουμεν την γενναιοτητα σου να πραξεις και τοτε η νικη ειναι δικη σου Καλοκασια,17 Μαιου 1828.».
Το σχεδιο του Χατζημιχαλη ηταν μεν παρατολμο,αλλα το μονο με τις ελαχιστες πιθανοτητες επιτυχιας.Το σχεδιο που προτειναν οι Σφακιανοι ηταν εντελως καταδικασμενο,γιατι στον ανοιχτο καμπο δεν μπορεις να αντιπαραταξεις 660 ανδρες κατα 8.000,σε καμμια περιπτωση!
-«Ευχαριστω τους Σφακιανους που μας λυπουνται,απαντησε ο Νταλιανης.Πες τους να ...χαλασουν τα φαραγγια να μη φυγουν τα αλογα του Πασα».
Ολη η πικρα του και ολη η ειρωνια!
Ο Καπετανιος των Σφακιανων Μανουσελης,που ηταν φιλος του,του εστειλε τη τελευταια στιγμη μαντατοφορο να του πει πως η μονη σωτηρια του ειναι να αποτραβηχτει στα βουνα.Οργισμενος,τραβαει το σπαθι του ο Χατζημιχαλης και τον κυνηγαει φωναζοντας:
-«Πες στον καπετανιο σου να βγει στο ψηλοτερο βουνο να δει πως πολεμαμε!».
Σαν ξημερωσε η 18η του Μαη,ο Μουσταφα-Πασας εδωσε το προσταγμα της επιθεσης,με σιγουρια και αυτοπεποιθηση για τη νικη του δεδομενου οτι ο Χατζημιχαλης ειχε πλεον απομεινει μονος του και το λαθος του ηταν οτι σταθηκε να δωσει απο την αρχη την μαχη εξω απο το καστρο,εκνευρισμενος καθως ηταν απο την σταση των Κρητικων.Ηταν ενα ειδος αυτοκτονιας συνειδητης!
Το μεγαλο κυμα του Τουρκικου στρατευματος σαρωσε τους μαχητες του Νταλιανη και αυτοι που βρισκονταν στα μετωπισθεν ετρεχαν να καλυφθουν στο καστρο.Στην πορτα αυτου του καστρου παιχτηκε το μεγαλο δραμα,δεδομενου οτι ηταν μικρη και μισοχαλασμενη και οι αντιπαλοι ειχαν φτασει σε τετοιο σημειο ωστε οι μεν αγωνιζονταν να μπουν μεσα στο καστρο και οι δε τους εμποδιζαν.Τα τουφεκια και τα κουμπουρια ησαν πλεον αχρηστα και δουλευε το σπαθι και το γιαταγανι,οι γροθιες ακομα και οι δαγκωματιες καθως λεει ο ιστορικος Κριτοβουλιδης(5).Ηταν ενας αγωνας σωμα με σωμα,σκληρος,πεισματικος,απελπισμενος και ανισος.
Βλεποντας οτι τα παντα χανονται,ο Χατζημιχαλης,ορμα με το αλογο του να περασει κι αυτος την πυλη του καστρου,που ομως ηταν πλεον αδιαβατη γιατι ειχε γεμισει και κλεισει με τα πτωματα των μαχομενων.Γυρναει με το σπαθι στο χερι ορμα καταμεσις του εχθρικου στρατευματος σκορπιζοντας τον θανατο κι ανοιγοντας δρομο διαφυγης.
Ενας αιχμαλωτος Αραπης που ειχε δραπετευσει,φωναξε οτι αυτος ειναι ο αρχηγος των Γκιαουρηδων και ορμουν ξοπισω και μπροστα του εκατονταδες.Τον περικυκλωνουν,τον χτυπουν και τους χτυπα,αρνουμενος να παραδοθει.Τελος σωριαζεται κι αυτος και τ'αλογο του χιλιολαβωμενοι στη γη.
Του κοβουν το κεφαλι και το πανε στον Μουσταφα-Πασα,μα αυτος αντι να τους ανταμοιψει τους εβρισε οργισμενος.Περιμαζεψε τα προσωπικα του αντικειμενα που ειχε στο σελαχι του,τα χαρτια του και το σπασμενο σπαθι του και τα εστειλε στην κορη του που βρισκοταν στο Ναυπλιο (6).
Τι ειδους πολεμος ηταν αυτος, τι ησαν οι αντιπαλοι,γιατι συμπεριφερονταν ετσι,κανει δεν αναρωτηθηκε.Οι ιστορικοι μας βλεπουν απο δω Ελληνες και απο κει Τουρκους,αναλογα με το θρησκευμα του καθενος.Τον χριστιανο ορθοδοξο,τον λενε «Ελληνα»,τον μουσουλμανο τον λενε «Τουρκο».
Οσον αφορα για την Αρβανιτια που αναστησε την Ελλαδα μετα απο 2.000 χρονια ενταφιασμο,διασυρεται κατα τον ενα η αλλον τροπο.
Ο ιστορικος Φωτιαδης στο εργο του «Η επανασταση του '21»,περιγραφοντας τα γεγονοτα στο Φραγκοκαστελλο,δινει ερμηνειες και κανει χαρακτηρισμους,που δικαιωνουν το προηγουμενο παραπονο.
«Ο Πασσας στα Χανια ηταν ο Αρβανιτης Μουσταφας» λεει (Τομος 19,σελ.57).
Αυτα διαβαζουν τα Ελληνοπουλα,αυτα διαβαζει ο Ελληνικος λαος,αυτα διαβαζουν οι Κρητικοι και βγαζουν το «συμπερασμα» οτι οι Αρβανιτες πολεμουσαν μαζι με τους Τουρκους,εναντιον...των Ελληνων.Οι παλιοτεροι ιστορικοι ειχαν ανακαλυψει τον ορο «Τουρκαλβανοι»,«Τουρκοκρητικοι»,οι νεωτεροι,αν μεν προκειται για τον Κολοκοτρωνη,τον Μιαουλη,την Μπουμπουλινα,τον Μποτσαρη,τον Τζαβελλα και γενικα τους γνωστους Αρβανιτες του '21,δεν τους ονομαζουν βεβαια «Αρβανιτες»,αλλα «Ελληνες».Εδω,τον μουσουλμανο,Αλβανο,Μουσταφα-Πασα,ο Φωτιαδης τον ονομαζει Αρβανιτη.Ετσι δημιουργουνται οι αναλογοι «λογικοι» συνειρμοι και διαπλαθεται η ιστορικη μας συνειδηση.Ετσι διασυρεται η Αρβανιτια στην Ελλαδα.Γιατι λοιπον δεν κατονομαζεται «Αρβανιτης» και ο Νταλιανης και τα παλλικαρια του;Μηπως δεν ησαν Αρβανιτες;Η γιατι δε γινεται η σωστη διακριση,οτι απο εκει ησαν οι μουσουλμανοι στο θρησκευμα Αρβανιτες και απο δω οι χριστιανοι,αυτοι δηλ. που εκαναν την επανασταση του '21;Και οτι ετσι καθως εξελιχθηκε η επανασταση μετα το 1822,δεν ειναι παρα ξεκαθαρισμα θρησκευτικων διαφορων και λογαριασμων μεταξυ χριστιανων (Αρβανιτες) και μουσουλμανων (Αλβανοι);
Τα παλλικαρια του Χατζημιχαλη,που κλειστηκαν στο Φραγκοκαστελο,αντεξαν την πολιορκια για μια βδομαδα.Στο διαστημα αυτο συνειδητοποιησαν οτι στο αντιπαλο Τουρκικο στρατοπεδο υπηρετουσαν και συμπατριωτες τους!Επιασαν λοιπον κουβεντα στ'Αρβανιτικα!«Σε λιγο βγαινανε απο το καστρο,συναντιοντουσαν μαζι τους και μιλαγαν,με τη νοσταλγια του ξενητεμενου,για τον τοπο τους,και τουτη η ευεξηγητη αμοιβαια συμπαθεια επηρεασε και τον Πασα,που ηταν κι αυτος Αρβανιτης» λεει ο Φωτιαδης.(7).
Περιττο βεβαια να πουμε οτι τους Αρβανιτες του Χατζημιχαλη τους ονομαζει «Ηπειρωτες»,αφου εχει ονομασει «Αρβανιτη» τον Μουσταφα...
Ποιος ιστορικος η ποιος ποιητης θα περιγραψει το δραμα του λαου,που τον διχασαν οι θρησκειες και αλληλοεξοντωνονταν;Ποιος θα περιγραψει το δραμα αυτων των εμφυλιων αλληλοσπαραγμων;Τι ειπωθηκε αναμεσα τους;Πως αυτοι που πριν λιγο σκοτωνονταν σαν λυσσασμενοι,τωρα αδελφωνονταν και μοιραζανε λογια αγαπης και παρηγοριας,νοσταλγιας και πικρας,μαζι με δωρα;Πως οι μουσουλμανοι (Αλβανοι) αναγκαστηκαν μη θελοντας ,να υπηρετησουν στο Τουρκικο στρατο εναντιον των συμπατριωτων τους και ποιοι φταινε γι'αυτο;
Ο Μητροπολιτης της Ερμουπολεως της Αιγυπτου Ευαγγελος,περιγραφει αυτες τις σκηνες,αλλα εμεις τωρα τις κατανοουμε καλλιτερα.
Ποιος ομως Κρητικος σημερα γνωριζει οτι τον υπεροχο και μοναδικο αυτον θρυλο,τον εκαναν με το αιμα τους οι Αρβανιτες;Και ποιος Κρητικος γνωριζει τα ιστορικα στοιχεια της παρουσιας Αρβανιτων στο νησι(ομαδικα) απο το 1541;
Αλλα γι αυτα θα μιλησουμε μια αλλη φορα.Για να μη χανουμε τα χναρια και πετροβολαμε τα κεφαλια μας...



Σημειωσεις και βιβλιογραφια:

1)Βλπ.Couturier:« Η Κρητη.Η θεσις αυτης εξ αποψεως διεθνους δικαιου».

Μεταφ.Τ.Βενερη,σελ.31,σημ.5.

2)Βλπ.Γρ.Παπαδοπετρακη «Ιστορια των Σφακιων» Αθηναι 1877 σελ.370.

3)Βλπ.Γρ.Παπαδοπετρακη σελ.279.
4)Βλπ. Θεοδ.Κολοκοτρωνη «Απομνημονευματα» οπου ο γερος του Μωρηα ανιστορα στον Γ.Τερτσετη:«Ανεγνωσα τον βιο του Σκεντερμπεη,εσυλογουμουν τα εργα του,δεν εκλεισθη ποτε εις την Κρουγια».
5)Βλπ. Κ.Κριτοβουλιδου: «Απομνημονευματα του περι αυτονομιας της Ελλαδος πολεμου των Κρητων» Αθηναι 1859,σελ. 416.
6) Βλπ. Μητροπολιτου Ερμουπολεως Ευαγγελου : «Ο πολεμαρχος Χατζημιχαλης Νταλιανης 1775-1828»,Αλεξανδρεια 1950,σελ. 178.
7)Βλπ. Δ.Φωτιαδη: «Η επανασταση του '21»,Τομ. IV σελ. 57.


Αφουγκραστείτε νά σας πώ ούλοι μικροί μεγάλοι
πώς πολεμά o Μουσταφάς με το Χατζή Μιχάλη :
Έπιασαν οί Γκραμπουσιανοί και γράψαν και ζητούνε
Ατλήδες (1) απού το Μωρηά πολλοί νά κατεβούνε.
Κι επέψαν γράμμα του Χατζή του Στερεολλαδίτη
νά πρεμαζώξη (2) τσ' άντρες του νά κατεβή στη Κρήτη.


Στ' Ανάπλι μονομέριασε (3) τριακόσιους δυο άτλήδες
στην Κρήτη για νά καταβή απού 'ν οί Μισερλήδες (4)
Κι' εδιάλεξε 'τσή Ρούμελης άντρες και παλληκάρια
κι' άπής (5) τσή μονομέριασε τσ' έβαλε στα καράβια.


Πάει καί ξεβαρκάρει 'τση στη λεύθερη Γραμπούσα
κι ερώτα τσή Γραμπουσιανούς αν έχουσι μπαρούθια.
— Εμείς μπαρούθια έχουμε, βόλια νά πολεμούμε,
άλογα μόνο θέλουμε και τσή στερηά νά βγούμε.


Μα πάλι δεν επίστεψε κι' εμπήκε στα καΐκια
και ξεβαρκάρει στο Λουτρό νά μάθη την αλήθεια.
Κι' ευρίσκει 'κει τσή Σφακιανούς κι' οσ' ήταν ανδριεμένοι
κι' οσ' ήταν εις τον πόλεμο περίσσια τιμημένοι.
— Έλάστε σεις οί Σφακιανοι και νά 'ρθουν κι οί Ριζίταις
νά πάμε νά σηκώσωμε καί τσή Κάτωμερίταις.΄
Ελάστε σεις οί Σφακιανοι μπρόβολα (6) παλληκάρια
νά πολεμούμε τήν Τουρκιά κι' άφήτε τά κοπάδια.


Και ο Πάσας ώς τ' άκουσε πολλά του βαρεφάνη
στο Κάστρο κ' εις τό Ρέθυμνος γραφή πιάνει και κάνει.
— Ελάστε σεις οί Καστρινοί κ' εσείς οί Ρεθεμιώταις
επά στον Αποκόρωνα που 'μαι με τσή Χανιώταις.
Πρεμαζωχτήτε τσή Τουρκιάς μπρόβολα παλληκάρια
νά πάμε νά τσή σφάξωμε νά πιάσουν τη Μαδάρα (7 )
Νά πάμενε εις τά Σφακιά νά κάμωμε ένα χάλι
νά δω πώς θα τά βγάλουμε με το Χατζημιχάλη.
Γη (8) στη Μαδάρα να χαθή, γη στό γιαλό να πέση
γη να τόνε σκοτώσωμε σάν ήρθενε πεσκέσι. (9)


Κι' ο Κεχαγιάς (10) του, τον γροικά γυρίζει και του κάνει :
— Δεν φεύγει Μουσταφά πάσα γιατί είναι παλληκάρι,
δεν είναι αυτός Λαζόπουλος(11) να πιάση τη Μαδάρα
μόνο 'νε από τη Ρούμελη και σέρνει παλληκάρια,
μ' αυτά τά Ρουμελόπουλα είν' άντρες τιμημένοι
και θά μάσε σκοτώσουνε, κι ας είμεθα 'γνοιασμένοι.
— Σώπασε . . . μη μου τσή 'παινας εξήντα καβαλλάρος
μα 'γώ σαλάτα τρώγω τση, ώς τρων τσή ψαρογάρους. (12)


Μονομεριάζει ή Τουρκιά και κάνει μια κολώνα (13)
να πάνε να πατήσοννε τώ Σφακιανώ τη χώρα.


Πάνε μονομεριάζουνε στσ' Ελληνικές καμάραις
κι' οι Χριστιανοί κατέβαιναν και πιάνουν τσή Μαδάραις.
Κι ό Κυριακούλης (14) έλεγε άπού 'τον αντρειωμένος
κ' ήτουνε κ' εις τον πόλεμο άξιος και τιμημένος.
— Άρπάξετ' ούλοι τά σπαθιά τ' άρματα και μαχαίρια
νά πάμε νά μουντάρουμε (15) εις της Τουρκιάς τ' ασκέρια
μπορέτως (16) τσ' άλαργάρουμεν (17) εξω άπού τά ταμπούρια.


Και όντεν (18) εκαταβαίνανε στ' Άσκύφου στά μουράγια (19)
ό κόσμος ελουλούδιζε Τούρκικα μπαϊράκια.


Σάν τά είδασιν οι Σφακιανοι είπαν μικροί μεγάλοι
— Χατζή μην πάς στον πόλεμο γιατ' είσαι η κεφαλί μας
κι άνε και σε σκοτώσουνε χάνουμε τη ζωή μας.
Την όρεξί σου φύλαγε και τη καβαλλαρία
ώστε νά πάμε την Τουρκιά σέ αλλην επαρχία,
που νά 'χη κάμπο γι άλογα και ρίζα γιά παιχνιώταις (20)
γιά την καβαλλαρία σου τσή ξακουστούς στραθιώταις.
Έπα (21) στο Φραγκοκάστελλο στενός σούνε ό τόπους,
κι' αν δεν λυπάσαι το Χατζή, λυπήσου σκιάς (22) τσ' ανθρώπους.


— Μα μια φορά γεννήθηκα και μια θε να πεθάνω,
και μια θά τόνε στερηθώ τον κόσμο τον απάνω.
Εδώ οπού βρεθήκαμε τον πόλεμο θά κάμω,
κι'αν με σκοτώσουν σήμερο σαν άντρας θ' αποθάνω.
Κι' αν με σκοτώση ο Πασάς, κόβγει την κεφαλή μου,
και τήνε πάει στα Χανιά και παίρνει την τιμή μου.
Πάλι και τον σκοτώσω εγώ, κόβγω την κεφαλή του,
και τήνε πέμπω στο Μωρηά και παίρνω την τιμή του.
Σελλώσετέ μου τ' άλογο στον πόλεμο ν' αράξω (23)
να πάω να βρω τον Μουσταφά και σκλάβο να τον πιάσω


Και κάνει παρακάλεση, και κάνει το σταυρό του
και πιάνει τ' αλαφρό σπαθί κρεμνά το στο λαιμό του.
Πιάνει και τα πιστόλια του στη μέση του τα βάνει,
σαν πολέμαρχος δεν δειλιά κι' αν ήθελε αποθάνει.
Και όντας έκαβαλλίκεψε έκλαψε τ' άλογο του
και τότε δα το γνώρισε δεν ήτο για καλό του.


Και δίδει τη διαταγή εις την καβαλλαρία
— Σήμερα θά την δείξωμε αδέρφια την άντρεία !
Κι' αν βγούμε απού τον πόλεμο παιδιά μου κερδεμένοι,
στσή Κρήτης ούλο το νησί Τούρκος δεν απομένει.
Πάλι κι' αν σκοτωθούμενε την σημερινή ημέρα,
θά μασε 'μνημονεύγουνε τσή Κρήτης τα Καστέλλια.


Δίδει βιτσιά του μαύρου του στην πόρτα ξεπορτίζει
και πιάνονται με την Τουρκιά κι ό πόλεμος αρχίζει.


Στην λύσσα την πολεμική και την φωθιά την τόση,
άπ' όλους που λαβώθηκαν κάνεις δεν θά γλυτώση.


Σαν τρία κάρτα εβάσταξε μα ήτανε δυό ώραις.
κανείς Τούρκος δε γύριζε στσή βουλισμέναις (24) χώραις.
Στην μια μεριά τά άλογα, στην άλλην οι σκοτωμένοι
δεμένοι με τσή ζώνες των εχάθηκαν οι ξένοι.
Και μετρηθήκαν οι Ρωμηοι κι' έλείπαν διακόσοι,
κι' οι Τούρκοι μετρηθήκανε κι' έλειπαν οκτακόσιοι.


Χατζή Μιχάλης φώναξε που τη ψαρή φοράδα :
— Πρόβαλε Μουσταφά πασά κοντά στην ευγοράδα(25)
μη χώνεσαι σαν άλουπού 'που πίσω απού τ' ασκέρι
έλα κοντά μου σίμωσε κι' ή μοίρα ό,τι φέρει.
Μια μπαλωθιά του παίζουνε (26) στο μαρμαρένιο μπέτη (26)
μά κείνος δεν τήνε ψηφά σάν παλληκάρι στέκει.
Και σέρνει το σπαθάκι του και μπαίνει στο ντουμάνι
και την Τουρκιά εσάστισε τον πόλεμο που κάνει.
Δεύτερη μπάλα (28) παίζουν του και στο μερό του δίδει,
μά κείνος δεν τήνε ψηφά κι' οπίσω δεν γυρίζει.
Καστίζει (29) την φοράδα τον και πάει σ' ένα κάρτο, (30)
κι όντιμος (31) βρίσκει σφαλιχτό το βουλιασμένο (32) κάστρο.


— Μά δά που σ' ηύρα σφαλιχτό, πειό σου νά μην άνοιξης !
γιά δεν εύρέθηκ' ανθρωπος όξω νά μου βοηθήξη


Και παίζουνσιν του κι' άλλη μια δίδουν του στη μασέλλα, (33)
και εκείνη τον εγκρέμισε απάνου από τη σέλλα.


— Μά ελάστε σεις οι Σφακιανοι άπου 'στε παινεμένοι
νά κάνετε τά δίκηα μου ταχυά το μεσημέρι.
Τότες γιουρούντισ' (34) η Τουρκιά την κεφαλή του έκοψαν
γιά νά την πάνε του Πασσά νά τώνε δώση γρόσια.
Κι ο Μουσταφάς ώς τ' άκουσε πολύ του βαρεφάνη
γιατί νά τόνε σφάξουνε απού ήτον παλληκάρι.
Κι' αν ηθελε γιατρεύγεται, ήθελε τόνε γιάνει,
γιατ' ήτο συντοπίτης του άντρας και παλληκάρι.


Μ' ακόμη και το σήμερο στης Δεκαφτά του Μάϊ
ούλο τ' ασκέρι φαίνεται με το Χατζή Μιχάλη.
Και πολεμούν στα σνννεφα κι' ακούγοντ'οι μπουρμπάδες(35)
φωνές κι' άλογοπεταλιες στου Καστελλιού τσή μπάντες.
Ούλοι οι αλαφρόστρατοι θωρούν τση και τρομάζουν,
μά κείνοι Θιός συγχωρέσει των κανένα δεν πειράζουν.»


Δεν υπάρχουν σχόλια:

ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ

Η Αρβανιτιά στο Μοριά

Η Ερμιονίδα ανά τούς αιώνες

Η Ερμιονίδα ανά τούς αιώνες
http://openarchives.gr/view/412853

Τα αρβανίτικα τραγούδια της Ερμιονίδας

Τα αρβανίτικα τραγούδια της Ερμιονίδας
http://invenio.lib.auth.gr/record/1887

ΜΠΕΣΑ

ΜΠΕΣΑ
Βλέπε τεύχη από το περιοδικό «ΜΠΕΣΑ»

Άρβανον

Άρβανον
Βλέπε τεύχη από το περιοδικό «Άρβανον»

Στοιχεία Προϊστορίας

Β'Συμπόσιο Ιστορίας-Λαογραφίας

Β'Συμπόσιο Ιστορίας-Λαογραφίας
Β'Συμπόσιο Ιστορίας-Λαογραφίας Βόρειας-Δυτικής Αττικής(1992)

Στην παγίδα των Σέρβων

ΟΙ ΑΛΒΑΝΟΙ ΣΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ

Μπεκτασήδες

Μπεκτασήδες
Βλέπε γιά Αλήπασα-Ρήγα Φεραίο

Αρβανίτες καί Αλβανοί μετανάστες

Αρβανίτες καί Αλβανοί μετανάστες
«Αρβανίτες καί Αλβανοί Μετανάστες:Διαπραγμάτευση της Συλλογικής Ταυτότητας σε μιά αγροτική κοινότητα τού Νομού Αργολίδας» της Αγγελικής Αθανασοπούλου.

Άνδρος κι Αρβανίτες

Άνδρος κι Αρβανίτες
http://www.ekene.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=9&Itemid=7

I.F.Falmerayer

I.F.Falmerayer
«Περί της καταγωγής των σημερινών Ελλήνων»

Αntonio Bellusci

Lidhja

Lidhja
το περιοδικό των Αρμπερέσηδων της Κ.Ιταλίας,όπου επιμελείται ο ιερέας Αντόνιο Μπελούσι,http://www.arbitalia.it/,http://www.bibliotecabellusci.com/index_file/lidhja/Lidhja56.pdf

Ομοσπονδία Ελλάδας καί Αλβανίας

Ομοσπονδία Ελλάδας καί Αλβανίας
Ιωάννης Μπαλάσκας:Ομοσπονδία Ελλάδας-Αλβανίας,σλαυική επιβουλή είς βάρος τού Ελληνισμού

Σούλι καί Σουλιώτες

Η ζωή των Αρβανιτών

Αρβανίτικο Μοιρολόϊ

Saint Alban

Saint Alban
http://ellines-albanoi.blogspot.gr/2014/02/the-trojan-kings-of-england.html

Οί Αρβανίτες της Αττικής

Η συμβολή των Αρβανιτών

Μήτρος-Τρούκης

Αρβανίτικα θέματα

Γάμος καί Γαμήλια Σύμβολα

Λεξικό Κων/νου Χριστοφορίδη

Λεξικό Κων/νου Χριστοφορίδη
Λεξικόν της Αλβανικής Γλώσσης υπό Κωνσταντίνου Χριστοφορίδου

Κανούν-Kanun

Aλβανικός Γάμος

Aλβανικός Γάμος
«Αλβανικός Γάμος»,παρουσιάστηκε τον Δεκέμβρη τού 1891 στον Φιλολογικό Σύλλογο Παρνασσό,υπό Α.Δευτεραίου. http://ellines-albanoi.blogspot.gr/2014/10/1918.html

ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ

ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ
Κ.Μπίρη:«Αρβανίτες,οί Δωριείς τού νεωτέρου Ελληνισμού»

ΠΕΛΑΣΓΙΚΑ

Το Αρβανίτικο Ζήτημα

Το Αρβανίτικο Ζήτημα
Αλέξανδρος Πάλλης

Ο Νόμος τού Αίματος-ΜΠΕΣΑ

Ο Νόμος τού Αίματος-ΜΠΕΣΑ
http://ellines-albanoi.blogspot.com/2010/04/t.html

Τhe Highland Lute

Τhe Highland Lute
The Albanian national epic

Αρβανίτες καί Έλληνες

Η Ελληνο-Αλβανική Συμμαχία τού 1821

Η Ελληνο-Αλβανική Συμμαχία τού 1821
Grec et Arnaute Ethnographique des peuples de la Russie 1862 (Pauli Gustav Theodore Hristianovich) , http://skif-tag.livejournal.com/682663.html , http://fotki.yandex.ru/users/humus777/album/284616 , http://old.rgo.ru/2011/01/drugogo-roda-lyudi-arnauty/

Claudiu Neagoe, Arnăuţii în Ţările Române

Claudiu Neagoe, Arnăuţii în Ţările Române
http://arsdocendi.ro/prezentare-claudiu-neagoe-arnautii-in-tarile-romane

«Η εικόνα της Αλβανίας καί των Αλβανών στην Ελλάδα τού 19ου αιώνα» τού Ν.Γκίκα

Η μάχη στη Σελλασία

Η μάχη στη Σελλασία
Funerary mask with helmet Gold funerary mask with bronze 'Illyrian' helmet from the cemetery of Sindos, circa 520 BC, Thessaloniki, Archaeological Museum,http://www.macedonian-heritage.gr/HellenicMacedonia/en/img_B1217a.html

Souvenirs de Calabre - Les Albanais en Italie

Souvenirs de Calabre - Les Albanais en Italie
Revue des Deux Mondes, Période initiale, tome 3, 1831 (pp. 93-116). , http://www.amazon.com/Souvenirs-Calabre-Albanais-Italie-Edition-ebook/dp/B00H3QX2E0 , http://www.albanianhistory.net/texts20_1/AH1915.html , http://www.authorama.com/old-calabria-24.html

Le régiment Albanais

Le régiment Albanais
Le régiment Albanais (1807-1814) par Auguste Boppe,Berger-Levrault & Cie 1902, http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/2/7/3/metadata-f159da7a9ad48092713d888d69df3903_1290511025.tkl , http://en.wikipedia.org/wiki/Albanian_Regiment_(France) , http://www.1789-1815.com/arfr3_rg_albanais.htm , http://ellines-albanoi.blogspot.gr/2014/06/blog-post_7607.html

Οld Calabria

Οld Calabria
http://www.albanianhistory.net/texts20_1/AH1915.html , http://www.amazon.com/Old-Calabria-Norman-Douglas/dp/1602063761 , http://www.authorama.com/old-calabria-24.html

Δελτίον της ιστορικής και εθνολογικής εταιρείας της Ελλάδος| Τόμος 5

Δελτίον της ιστορικής και εθνολογικής εταιρείας της Ελλάδος| Τόμος 5
Κορυτσά,Πελασγοί καί Ιλλυριοί,Γκέγκες καί Δωριείς,Μακεδονία καί Ιλλυρο-Πελασγοί, Πελασγικές Θεότητες κτλπ.

Αλβανοί,αποσπάσματα από «Ιστορία τού Ελληνικού Έθνους»

Griechische und albanesische Märchen

Griechische und albanesische Märchen
Johann Georg von Hahn, http://ellines-albanoi.blogspot.gr/2011/09/albanesische-studien-1.html

Kαρυστία

Έλληνες καί Αλβανοί της Κάτω Ιταλίας

ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ

ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ
ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ-ΑΡΒΑΝΟΝ

ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΑΛΒΑΝΟΙ

Πόθεν το όνομα Σούλι

Πόθεν το όνομα Σούλι
Πέτρος Φουρίκης

Souvenirs de la Haute-Albanie (1901)

Souvenirs de la Haute-Albanie (1901)
Author: Degrand, A. (Alexandre), b. 1844.Publisher: Paris, H. Welter.Book from the collections of: University of Michigan

Journals of a landscape painter in Albania (1851)

Οί Αλβανοί εν Πελοποννήσω

Οί Αλβανοί εν Πελοποννήσω
Θεόδωρος Γκίκας

Albania past and present

Albania past and present
Constantine Chekrezi [Kostandin Çekrezi] (1919)

Αρβανίτες μουσουλμάνοι

Κοσσυφοπέδιο-Γκεκαριά-Gegëria

Σκόντρα-Γκεκαριά

Γκεκαριά-Gegëria

Αρναούτης

Αρναούτης
http://www.fineart-china.com/htmlimg/image-61991.html,http://www.artrenewal.org/pages/artwork.php?artworkid=146

Σκόντρα

Κρούγια-Γκεκαριά(1848)

Γκέκας-Gegë-Γκέγκης

Γκέκας-Gegë-Γκέγκης
http://www.albanianhistory.net/texts19_2/AH1861_2.html
Μαλεσιάδα(Αιτωλοακαρνανία),Κομποθέκλα(Αιτωλοακαρνανία),
Μάζι(Φθιώτιδα),Γουλέμι(Φθιώτιδα),Γαρδίκι(Φθιώτιδα),
Μπόρσα-Κορυφή(Κοζάνη),Λεστάν-Φαρασσηνόν(Δράμα),

Γκέκας-Gegë

Γκέκας-Gegë
An Albanian volunteer serving with the Albanische Legion established in January 1916 by the Austro-Hungarian Army,http://www.iwm.org.uk/collections/item/object/205124693
Στρούμπουλας(Κρήτη),«σακουλεύτηκα»,Σπίνα(Κρήτη),
Σκόπια,«Γύφτος»,«Γιούχα»,Γιάλα,
Γούβα(Παγκράτι),Ζέλι(Φθιώτιδα),Θάλασσα-Θάλαττα,
Σκούταρι(Σέρρες),Σκράπας,Σούμα,Σουλάνι(Ανδρίτσαινα),

Aλβανοί τού Μαυροβουνίου(Montenegro)

Στιμάγκα(Κόρινθος),Βάλλα(Μακεδονία),Mέντωρ,Ημαθία,

Κoσσυφοπέδιο-Prizren(1943)

Φίλης,Φίσκας,Φόρτης,Φλαμούρης,Φλόκας,Φρίμης,

Θεσσαλονίκη-Salonika

Οffisier Albanais(Greece)

Γκιουλέκας-Τσέλιο Πίτσαρη

«JANINA, THE CAPITAL OF ALBANIA»

«Joannina,the Capital of Albania»

«Mentone,Cairo and Corfu»(1896)

Tosk Albanians

Албанец. 1829

Arnaut from Janina

The Spartan touch:albanian women who help their fighting men

Souliot(Albanians) warriors pursuing the enemy

Mountaineer of Ioannina,Albania(!)

Mountaineer of Ioannina,Albania(!)
Mountaineer of Janina, Albania Modern high quality reproduction of a print originally published in 1894 Caption below picture:'Mountaineer of Janina,Albania',http://www.amazon.com/GREECE-Mountaineer-Ioannina-Albania-antique/dp/B008D3QRFI,http://ellines-albanoi.blogspot.gr/2013/06/blog-post_2853.html

«Οί Αλβανοί χορεύοντες»(Θεόφιλος)

Albanian Guard

Arnaut and his dog

Albanian

Arnaut Officer in Prayer

Arnauts

Arnauts
http://www.ebay.com/itm/Antique-Print-of-1858-Arab-Chief-Arnauts-Men-Uniform-Smoking-Pipe-/351000935488

Albanian warrior

Albanian warrior
Prayer in the Desert, 1864 "Prayer in the Desert" by Jean-Léon Gérôme - Albanian warior,http://www.wikiart.org/en/jean-leon-gerome/albanian-warior

Πυρρίχιος-Pyrrhic Dance

Les Danseurs Albanais

Tanz der Arnauten

Tanz der Arnauten
1856,Jean-Léon Gérôme , http://karl-may-wiki.de/index.php/Arnauten

Danse Albanaise

Albanian Duel

«Turkish»Albanian in dancing

Μοntenegro(Μαυροβούνιο)

Αλβανικό Σύνταγμα

Tόσκης-Tosk

Albanian(Smyrna)

Albanians(Chimara-Χειμάρα)

Albanians(Chimara-Χειμάρα)
National Maritime Museum,Greenwich,London.Albanians of Demetri,Summer dress,1811 and Albanian women at Cimarra,1811,http://collections.rmg.co.uk/mediaLib/342/media-342538/large.jpg,http://ellines-albanoi.blogspot.gr/2014/03/blog-post_3009.html

Albanian women at Cimarra(Χειμάρα)

Albanian women at Cimarra(Χειμάρα)
1811,National Maritime Museum, Greenwich, London

Γκεκαριά-Gegëria

Mirdita-Γκεκαριά

Mirdita-Γκεκαριά
1913 Franz von Nopcsa , http://www.nopcsa.ro/#!albanezi-in-costume-nationale/zoom/c60z/image6ma , http://en.wikipedia.org/wiki/Franz_Nopcsa_von_Fels%C5%91-Szilv%C3%A1s , http://nopcsa.albanianphotography.net/index_htm_files/nopcsa_photos.pdf , http://nopcsa.albanianphotography.net/ , http://ellines-albanoi.blogspot.gr/2012/06/blog-post_5920.html

Albania

Μirdita

Μirdita
Mountain Defences in Albania, Miridites and Albanians building Stone Batteries. Illustration for The Illustrated London News, 16 October 1880.

Mirditë

Mirditë
Souvenirs de la Haute-Albanie (1901).Degrand, A. (Alexandre), b. 1844. https://archive.org/details/souvenirsdelaha01degrgoog

Mirditë

Mirditë
The Photo Collection of Erich von Luckwald,1936-41

Royal Albanian Gendarmerie

Σκόντρα-Shkodër(Γκεκαριά-Gegëria)

Σκόντρα-Shkodër(Γκεκαριά-Gegëria)
Foto von Pjetër Marubi (1903),http://als.wikipedia.org/wiki/Albanische_Volkstrachten#mediaviewer/Datei:Kostum_me_fustanelle_-_Pjeter_Marubi.JPG

Scutari-Shkodra

Scutari-Shkodër

Scutari-Shkodër

Δυρράχιο-Durrës

Durazzo-Durrës

Durrës-Δυρράχιο(1848)

Durrës-Δυρράχιο(1848)
Edward Lear. http://oasis.lib.harvard.edu/oasis/deliver/~hou01475

Durrës

Durrës
William of Wied, Isa Boletini, Duncan Heaton-Armstrong and Colonel Thomson, Durrës, Albania - 1914

Kolonjë

Kolonje

Αυλώνας-Vlorë(Λιαπουριά-Labëria)

Τίρανα-Tiranë

Τirana

Tepelenë-Tεπελένι

Tepelenë-Tεπελένι
«Οί Αλβανοί πολεμιστές υπήρξαν, μαζί με Έλληνες αρματολούς,το στρατιωτικό στήριγμα τού Αλή Πασά στην προσπάθειά του να δημιουργήσει ανεξάρτητο αλβανοελληνικό κράτος στις ευρωπαϊκές κτήσεις της οθωμανικής επικράτειας»:ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ εκδόσεις Κ.Κουμουνδουρέα.Τάσος Βουρνάς περί δημιουργίας Ελληνο-Αλβανικού κράτους στο «Αλή Πασά,τύρρανος ή ιδιοφυής πολιτικός;»

ALBANIE

ALBANIE
L'Univers: histoire et description de tous les peuples,Published 1837 by F. Didot fréres

ALBANIE

ALBANIE
L'Univers: histoire et description de tous les peuples, Published 1837 by F. Didot fréres

Albanian Costume

Albanian wedding rejoicings

Albanian Mercenaries(Εgypt)

Egypt-Αίγυπτος

Egypt-Αίγυπτος
Βλέπε λεπτομέρεια από αυτόν τον πίνακα:http://museumartpaintings.com/Arnaut-Officer-9865.html#.VDLDdvl_tSE . Πρόκειται γιά Αρβανίτες πού συνοδεύουν γηγενείς γιά στράτευση.Τι συνοδεύουν δηλ.τούς τραβολογάνε αφού τούς μαντρώσανε πρώτα σαν το κοπάδι,αν προσέξει κανείς καί τούς πρώτους στη σειρά πού απεικοκονίζονται με κοινό δέσιμο στα χέρια από ξύλινο φυλάκωμα.Αριστερά ο στρατιώτης με την κόκκινη βράκα(φορούσαν καί μαύρες καί με μπλέ σκούρο χρώμα) είναι Σκοντριάνος.Όχι ότι θεωρείται ότι δεν είναι,πιθανόν,Γκέγκηδες καί κάποιοι από τούς Αρβανίτες τού πίνακα αλλά σίγουρα εκείνος με την βράκα φορά ένα από τα χαρακτηριστικά σκοντριάνικα ενδύματα,αφού φορούσαν καί φουστανέλες,τις μακριές σκοντριάνικες.Μιλάμε γιά την εποχή(Αίγυπτος) πού μεσουρανούσε ο μετέπειτα ιδρυτής τού αιγυπτιακού κράτους,ο Αρβανίτης μουσουλμάνος από την Καβάλα Μοχάμετ Άλη.Ο ζωγράφος-περιηγητής άλλες φορές αναφέρει την καταγωγή των μισθοφόρων Αρβανιτών(ως Αρναούτες συγκεκριμένα) καί άλλες φορές προφανώς το θεωρεί περιττό.Άντε μερικοί να τρέξουν να μας πούν πως πρόκειται γιά Άραβες πού...άσπρισαν από το κακό τους καί πού φόρεσαν καί φουστανέλα γιατί ήταν της...μόδας.

Albanian League Meeting - Shkoder Nights,Albania

Albanian League Meeting - Shkoder Nights,Albania
Richard Caton Woodville, Jr.,A meeting of the Albanian League - from Harper's Weekly, (April 24, 1880), pp. 264-265.Albanian League Meeting - Shkoder Nights, Albania:http://www.ebay.com/itm/1880-Two-Large-Photogravures-Albanian-League-Meeting-Shkoder-Nights-Albania-/390699911426

Σκόντρα-Shkodër

Shkodra

Shkodra
Kolë Idromeno, Dasma Shkodrane,1924.σκοντριάνικος γάμος

Σκόντρα-Shkodër

Σκόντρα-Shkodër
αγκυλωτός σταυρός,ένα παραδοσιακό σπίτι στη Σκόντρα

Σκόντρα-Scutari

Gegëria

An old Albanian warrior(Greece)

An old Albanian warrior(Greece)
F.Gleason,1854,Brown University Anne S.K. Brown Military Collection,http://ellines-albanoi.blogspot.gr/2011/06/1_07.html

Albanska ustaja

Albanska ustaja
1910,volume 11, issue 20.Publisher:Karl Linhart.Provider:Knjižnica Ivana Potrča

Γκεκαριά-Gegëria-Albanian warriors

Γκεκαριά-Gegëria-Albanian warriors
http://postcardcircuit.com/postcard-Auction/darabanth-co-ltd/4008878/lot-21904-topic-postcards-militaria-postcard-auction?__utma=1.1921448816.1403028890.1404504318.1405119474.4&__utmb=1.10.9.1405119705172&__utmc=1&__utmx=-&__utmz=1.1405119474.4.4.utmcsr=google.gr|utmccn=(referral)|utmcmd=referral|utmcct=/imgres&__utmv=-&__utmk=260276109 , http://www.delcampe.com/page/item/id,110324602,var,Burrat-e-Shkodres-Albania-00-10s,language,E.html

Labëria-Ducati(Vlorë-Αυλώνας)

Labëria-Ducati(Vlorë-Αυλώνας)
Εdward Lear 1848

Trajas-Vlorë(1848)

Albanians firing at Turks in Istib

Albanians firing at Turks in Istib
Mάλλον θα εννοεί το γνωστό Ιστίμπεη.Albanians firing at Turks in Istib, in the Balkans. Illustration from French newspaper Le Petit Parisien. April 28, 1901

Achrida-Skopjë(1848)

Achrida-Skopjë(1848)
Edward Lear. http://oasis.lib.harvard.edu/oasis/deliver/~hou01475

ÉTUDES D'ARNAUTES

ÉTUDES D'ARNAUTES
FERDINAND-VICTOR-EUGÈNE DELACROIX (1798-1863),http://www.christies.com/lotfinder/drawings-watercolors/ferdinand-victor-eugene-delacroix-etudes-darnautes-5737555-details.aspx?from=salesummary&intObjectID=5737555&sid=3656304e-cd92-4b6c-9540-c3500bfebb2c

King Zog of Albania

King Zog of Albania
http://www.ebay.com/itm/King-Zog-of-Albania-w-sisters-in-traditional-native-costomes-1938-vintage-photo-/121387128131?pt=Art_Photo_Images&hash=item1c433c9543 , http://ellines-albanoi.blogspot.gr/2012/06/blog-post_9784.html

Soldats Albanois-Albanian Soldiers(Koroni-Greece)

Soldats Albanois-Albanian Soldiers(Koroni-Greece)
1782,βλέπε:αμάθεια η συνειδητή παράχαραξη;

grecian and albanian costumes

grecian and albanian costumes
The Penny Magazine of the Society for the Diffusion of Useful Knowledge,volume 5

Shkodra

Shkodra
The Balkans from within (1904),by REGINALD WYON , https://archive.org/stream/balkansfromwithi00wyonuoft#page/n601/mode/1up , http://de.wikipedia.org/wiki/Volkstrachten_der_Albaner#mediaviewer/Datei:NativoDeScutariYAlban%C3%A9s--balkansfromwithi00wyonuoft.jpg

Shkodra(1861)

Scutari-Shkodër

Shkodra

Zwei bewaffnete Arnauten in Tracht

Zwei bewaffnete Arnauten in Tracht
(Gegëria).University of Cologne Archaeological Institute Albertus Magnus Platz

The New King and Queen of Albania

The New King and Queen of Albania
The Omaha Daily bee April 19,1914.Top: Interesting Dinner Scene in the Albanian Palace, Based Upon a Sketch from Life by Caton Woodville, the Famous English Illustrator

Albanians from Scutari(Shkodra)

Scutari(Gegëria)

Group of Albanians

Pogradec

Tirana

Arnauts Playing Draughts

Arnauts Playing Draughts
"Arnauts Playing Draughts" (Albania) engraved by H.Valentin after a picture by J.L.Gerome, published in The Art Journal,1879. http://www.checkerschest.com/game-of-checkers/knight.htm , http://www.liveauctioneers.com/item/29478729_arnauts-playing-draughts-by-artist-jl-gerome , http://www.printsoldandrare.com/chesscheckers/

Epirots (Albanians of Epirus)

Albanians

Albanians
Balkan Home Life,Lucy Mary Jane Garnett,New York, Dodd, Mead & Co [1917], https://archive.org/details/balkanhomelife00garnuoft

A Prayer for Revenge

A Prayer for Revenge
R. Caton Woodville.A Prayer for Revenge. Illustration for The Illustrated London News, 26 October 1895. http://www.iln.org.uk/

Albanians

Albanians
The Missionary Herald (1898),American Board of Commissioners for Foreign Missions,Published for the Boardby Samuel T. Armstrong.New York Public Library

A Rebel Chief from Albania

A Rebel Chief from Albania
THE SUN(1906)

Montenegro-Arbanaska(Gegëria)

Arbanaska (Montenegro)

Σκόντρα-Scutari(1848)

Σκόντρα-Scutari(1848)
Edward Lear. http://oasis.lib.harvard.edu/oasis/deliver/~hou01475

Tomb of Skanderbeg at Alessio(Lezhë)

Alessio-Lezhë

Albanians at the tomb of Scanderbeg(Lezhë)

Albanians at the tomb of Scanderbeg(Lezhë)
Honoring the Albanian national hero, Scanderbeg. Albanians at the tomb of Scanderbeg on his death day. January 17 / drawn by R. Caton Woodville.Published in The illustrated London news, Jan. 18, 1908.

Κοstume Gjinokastër

Κοstume Gjinokastër
1939

Tosks with Ghegs

Tosks with Ghegs
Oldest and Quaintest of Balkan Peoples By M. Edith Durham

Scutari

Σκόντρα-Shkodër(Gegëria)

Albania

Albania
1939

A Game of Chess(Gegëria)

A Game of Chess(Gegëria)
ALBERT JOSEPH FRANKE (German,1860-1924) , https://www.artrenewal.org/pages/artwork.php?artworkid=38058&size=large , http://www.liveauctioneers.com/item/11365716_attributed-to-albert-joseph-franke-german-1860 , http://www.masterart.com/Albert-Joseph-Franke-1860-1924-Board-Players-PortalDefault.aspx?tabid=53&dealerID=279&objectID=601523

Albanians

Albanians
The photo collection of Paul Siebertz,Albania in 1909

Albanier

Albanier
1815,Fremde Länder und Völker,Wilmsen, Friedrich Philipp.

Albanians-Gegëria

Albanians-Gegëria
THE SECRET MUSEUM OF MANKIND.GIRLS OF THE EASTERN BORDER OF ALBANIA DANCING IN THE GORGEOUS DRESSES OF THEIR CLAN These girls do most of the work in the fields, while men pursue or evade vendettas. To them fall, like a holiday task, shepherding and cattle-tending, when they embroider their festive attire of white on black, lacework coifs, and stiff heraldic overdress, while their small savings go in silver-work with which to adorn further their already gorgeous costumes. The piper with trews and jacket is a northern highlander, or Gheg.

Αrnautlik (Gegëria)

Study of Three Albanian Arnavuts and a Woman in Albanian Costume

En Albanie

En Albanie
En Albanie, un patriot incite ses compagnons a lutter contre Turcs.LE PELERIN N° 1795 de 1911

Albania,The Love-Letter

Albania,The Love-Letter
Findens' Tableaux of National Character, Beauty and Costume 1

Albanian women(Greece)

Albanian women(Greece)
Albanian women old illustration, Vasilika, Greece. Created by Villevieille after Proust, published on Le Tour du Monde, Paris, 1860 , http://www.123rf.com/photo_15080328_albanian-women-old-illustration-vasilika-greece-created-by-villevieille-after-proust-published-on-le.html , http://www.crystalgraphics.com/powerpictures/Image.Search.Details.asp?product=cg2p6741993c , http://www.shutterstock.com/pic-82851568/stock-photo-albanian-women-old-illustration-vasilika-greece-created-by-villevieille-after-proust-published.html

Arvanite peasants(Athens)

A morning call in Albania(Ohrid)

A morning call in Albania(Ohrid)
Frontispiece to the edition. The house of the Mudir, Ottoman governor of Ohrid. A morning call in which Adelaide Mary Walker was present. An affluent Albanian lady pays a visit to the Turkish commander's wife, escorted by her young daughter. A maidservant offers the visitors flowers from the house's garden.WALKER, Mary Adelaide. Through Macedonia to the Albanian Lakes, London, Chapman and Hall, 1864.

Southern Albania

Αλβανία-Aπoλλωνία(1848)

Αλβανία-Aπoλλωνία(1848)
Edward Lear. http://oasis.lib.harvard.edu/oasis/deliver/~hou01475

Greek highland troops

Greece

Greece
Peoples Of All Nations Hammerton, J.A. Published by Educational Book Co., London, 1920 , http://www.abebooks.com/Peoples-Nations-Hammerton-J.A-Educational-Book/954598915/bd

Albanian Stradioti at Battle of Fornovo(1500)

Albanian dance at the Theseion(Athens,1811)

Modern Greek Peasants

Modern Greek Peasants
Modern Greek Peasants. Illustration from The Countries of the World by Robert Brown (Cassell, c 1890).

Γιάνενα-Janina (1849)

Γιάνενα-Janina (1849)
Edward Lear. http://oasis.lib.harvard.edu/oasis/deliver/~hou01475

Albanais(1836)

Greek funeral at Levadeia (Attica)

Greek funeral at Levadeia (Attica)
1894

Famille albanaise en voyage(Messenia-Greece)

Famille albanaise en voyage(Messenia-Greece)
Albanian family traveling.Famille albanaise en voyage.CASTELLAN, Antoine-Laurent. Lettres sur la Morée et les iles de Cérigo, Hydra et Zante; Par A.L. Castellan. Avec vingt-trois dessins de l'auteur, gravés par lui-même, et trois plans, Paris, chez H. Agasse, 1808.Aikaterini Laskaridis Foundation Library

Athens(Arvanites)

Athens(Arvanites)
Remains of the portico of the reservoir of the Aqueduct of Hadrian (Dexameni) at the foot of Lycabettus hill. Dairy farm belonging to Arvanites. A woman is milking her goat to make kaymak. A man has come on horseback to buy dairy products. A monk of Hagioi Asomatoi monastery is going to town with his donkey which is carrrying olives and wine. Mount Hymettus and Kaisariani monastery in the background.STUART, James, and Nicholas REVETT. The Antiquities of Athens measured and delineated by James Stuart F.R.S. and F.S.A. and Nicholas Revett painters and architects, vol. III ( Willey Reveley ed.), London, John Nichols, 1794.

Έλληνες ποιμένες-Greek sheperds

Athens(Arvanites)

Athens(Arvanites)
The Arch of Hadrian in Athens with the temple of Olympian Zeus. The temple of Artemis Agrotera in the background. Arvanite shepherds are taking their sheep to graze. STUART, James / REVETT, Nicholas. The Antiquities of Athens measured and delineated by James Stuart F.R.S. and F.S.A. and Nicholas Revett painters and architects, vol. III (ed. Willey Reveley), London, John Nichols, 1794.

«...an Albanian groom»(Αthens,1762)

«...an Albanian groom»(Αthens,1762)
The library of Hadrian seen from the house of Nikolaos Logothetis, consul of Britain in Athens. In the foreground, the soap mills. An Ottoman aga receiving a visitor; an Albanian groom.

Janina-Γιάνενα

Janina-Γιάνενα
Greek soldier at Lake Pamvotis near Janina, with mosque, reinforced palace and city wall (S/T Collection, Leiden)

Eλλάς

Kωνσταντινούπολη-Istanbul

Bataillon Albanais(Constantinople)

Chicago(1949)

Albanesen

Albanesen
"Albanesen ( Schkipetaren oder Arnanten)" Arnauten

Hellenes Pelasgi

Σώμα Ευζώνων σε θέση μάχης

Bελιγράδι-Βeograd (Greeks1934)

(Arnaut) Albanais

(Arnaut) Albanais
Costumes de l'Empire turc, avec des notes explicatives: vues de Constantinople, des Dardanelles et de Smyrne, prises en 1817, 1818, 1819, 1820.

ARNAUT,Albanais en grand costume

ARNAUT,Albanais en grand costume
Costumes de l'Empire turc, avec des notes explicatives: vues de Constantinople, des Dardanelles et de Smyrne, prises en 1817, 1818, 1819, 1820.

O Nικηταράς φέρων επί των ώμων Αλβανόν τραυματίαν

Albanians in the Morea(Greece)

Φόρτωση...