Λιγους μηνες αργοτερα ο Πανσλαβισμος θα συντριβει οριστικα.
Εφημ.<<Νεμεσις 1-4-1949>>
«..Είτε το θέλουμε εμείς ή εκείνοι είτε όχι είμαστε αδελφοί λαοί,με κοινή ιστορία κοινή καταγωγή καί κοινές παραδόσεις»:Ιωάννης Κούμαρης(εγκυκλοπαιδικό λεξικό «ΗΛΙΟΣ»)


Espresso
20 / 2 / 2007
http://xairete.blogspot.com/2009/11/blog-post_1784.html
Στην ανάγκη συνεργασίας των δύο Εκκλησιών ώστε η Ορθοδοξία να εκφράζεται με ενιαία γραμμή αναφέρθηκε συγκεκριμένα ο αρχιεπίσκοπος, τονίζοντας:
"Νομίζω ότι η φωνή και η δύναμη του Ορθόδοξου πνεύματος μπορεί να αποτελέσει σημαντική δύναμη στο εσωτερικό της Ευρώπης".
Ο Βούλγαρος πρόεδρος αφού ευχαρίστησε τον αρχιεπίσκοπο για την υποδοχή του, επισήμανε ιδιαίτερα και αυτός ότι η συνάντησή τους σηματοδοτεί τους πνευματικούς δεσμούς αιώνων μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας.
"Είναι ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι με την παρουσία των δύο χωρών στην Ευρωπαϊκή Ενωση, η φωνή της ορθοδοξίας ακούγεται καθαρά", είπε ο Βούλγαρος ηγέτης και πρόσθεσε:
"Η διμερής μας συνεργασία είναι ιδιαίτερα σημαντική προκειμένου να διαφυλαχθούν οι εθνικές μας ταυτότητες εντός της Ένωσης".
Στη συνάντηση, τον Βούλγαρο πρόεδρο συνόδευε ο μητροπολίτης Νευροκοπίου Ναθαναήλ, ο οποίος μετέφερε στον αρχιεπίσκοπο τις ευχές του πατριάρχη Βουλγαρίας Μάξιμου.
Ε,ΒΕΒΑΙΑ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΟΣΩΝ ΑΙΩΝΩΝ!ΚΑΙ ΤΙ ΣΧΕΣΕΙΣ:ΚΟΛΛΗΤΕΣ,ΜΕ ΤΗΝ ..ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.ΓΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ,ΜΑΣ ΣΥΝΔΕΕΙ Η...ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ...ΚΑΙ ΜΑΛΙΣΤΑ Η ΠΙΟ ΠΡΟΣΦΑΤΗ «ΚΟΛΛΗΤΗ»ΜΑΣ ΣΧΕΣΗ,ΗΤΑΝ Η ΑΠΟ ΚΟΙΝΟΥ ΚΑΤΟΧΗ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΑΠΟ ΒΟΥΛΓΑΡΟΥΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥΣ ΑΔΕΛΦΟΥΣ ΜΑΣ ΚΑΙ ΓΕΡΜΑΝΟΥΣ!
ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ ΕΜΕΙΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΘΕΙ ΑΥΤΗ Η «ΚΟΛΛΗΤΗ» ΣΧΕΣΗ.ΓΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ-ΕΚΤΟΣ ΦΥΣΙΚΑ ΤΗΣ «ΜΑΜΑΣ ΡΩΣΙΑΣ»-ΝΑ ΠΙΑΣΤΟΥΜΕ ΧΕΡΙ ΧΕΡΙ ΒΟΥΛΓΑΡΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ ΑΔΕΛΦΟΙ ΣΕΡΒΟΙ ΣΕ ΚΑΛΑΜΑΤΙΑΝΟ ΧΟΡΟ ΚΑΙ ΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΑΜΕ ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΤΟ ΑΓΑΠΗΜΕΝΟ ΣΕΡΒΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΑΚΙ «ΛΑΣ ΣΑΛΙΑΝΙΚ» (Η ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΜΑΣ)!ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΟΙ ΣΛΑΥΟΙ! ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ...ΕΝΩΘΟΥΜΕ.ΟΙ ΟΡΘΟΔΟΞΟΙ ΑΔΕΛΦΟΙ ΕΝΝΟΕΙΤΑΙ...
Αλλαγές ως προς την καταγωγή των Σλαβομακεδόνων σε έκδοση για την Ιστορία του λαού της χώρας...Σε αλλαγές ως προς την καταγωγή των Σλαβομακεδόνων, προχώρησε το Ινστιτούτο Εθνικής Ιστορίας της ΠΓΔΜ, στη νέα αναθεωρημένη έκδοση στην αγγλική και σλαβομακεδονική της «Ιστορίας του μακεδονικού λαού»(φωτογ.), η οποία χρηματοδοτήθηκε από την κυβέρνηση της ΠΓΔΜ.Όπως αναφέρει σημερινό πρωτοσέλιδο δημοσίευμα της εφημερίδας «Ντνέβνικ», με τίτλο «Διέγραψε τον όρο Σλάβοι και εισήγαγε τον όρο Αρχαίοι» στην αναθεωρημένη αυτή έκδοση επισημαίνεται ότι οι σημερινοί «Μακεδόνες» στην ΠΓΔΜ αποτελούν μείξη των αρχαίων Μακεδόνων και των Σλάβων και σε αυτή τη συμβίωση επικράτησε το αρχαίο στοιχείο.Η εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, σύμφωνα με την έκδοση, θα πρέπει να ονομάζεται.. «αλεξανδρινή» ή «μακεδονιστική» αντί του όρου «ελληνιστική» που χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα ανά τον κόσμο, αλλά και από τους ιστορικούς της ΠΓΔΜ.Σύμφωνα με την «Ντνέβνικ» αυτές είναι οι δύο σημαντικές αλλαγές που εισάγει το Ινστιτούτο Εθνικής Ιστορίας της ΠΓΔΜ στη νέα έκδοση του βιβλίου της Ιστορίας του λαού της ΠΓΔΜ.Στην πρώτη έκδοση της «Ιστορίας του μακεδονικού λαού» που είχε παρουσιαστεί το 2000 από τον ίδιο κρατικό φορέα της ΠΓΔΜ, αντίθετα με τη νέα έκδοση, υποστηριζόταν ότι ο σλαβικός πληθυσμός που εγκαταστάθηκε σε αυτή την περιοχή υπερίσχυσε του αυτόχθονα μακεδονικού πληθυσμού.
www.promitheasblog.com/2009/06/blog-post_8348.html
Είναι παιδιά. Είναι φασίστες... Είναι Ρώσοι φασίστες, οπαδοί του Χίτλερ, τα παιδιά και τα εγγόνια των εκατομυρίων Ρώσων που πέθαναν στο Στάλινγκραντ απάναντι σε αυτόν που τώρα λατρεύουν...
Στο μεταξύ αυτός που τώρα λατρεύουν θεωρούσε τους Σλάβους υπάνθρωπους, προϊόν ανάμιξης αρίων και μογγόλων, άξιους μόνο για να είναι δουλοπάροικοι στο Γ' Ράιχ μέχρι να μεταφερθούν στη φυσική τους κοιτίδα (=> Σιβηρία), ενέργεια για την οποία ήταν σίγουρος ότι κάποια στιγμή θα τον ευγνωμονούσαν.
Και αναρωτιέται κανείς: πόσο μαλάκας πρέπει να είναι ένας σλάβος για να γίνει ναζί και σε τι βαθμό η μαλακία του επαληθεύει το Χίτλερ;
ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗ ΚΑΤΟΧΗ (1941-44)
Οι Βούλγαροι ξαναήρθαν και πάλι κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και μπήκαν στην περιοχή των Σερρών κατακτητές, ως σύμμαχοι των Γερμανών, στις 24 Απριλίου του 1941.
Εφάρμοσαν και πάλι τις ίδιες μεθόδους καταπίεσης, ίσως μάλιστα τώρα με μεγαλύτερο μίσος και πάθος, τρομοκρατία, βία, φυλακίσεις, ξυλοδαρμούς και γενικά χρήση κάθε μέσου, με σκοπό τον αφελληνισμό της περιοχής.
Έτσι, έκλεισαν τα ελληνικά σχολεία κι άνοιξαν βουλγαρικά, επέβαλαν υποχρεωτική ως ε πίσημη τη βουλγαρική γλώσσα, τρομοκράτησαν τον πληθυσμό να δεχθεί με δήλωση τη βουλγαρική υπηκοότητα, εκβίαζαν δελεαστικά να γραφτούν «Βούλγαροι» δίνοντας τους ζάχαρη, λάδι και σαπούνι, γιατί αλλιώς τους περίμενε θάνατος από πείνα, συνέλαβαν και φυλάκισαν ή εκτόπισαν τους προύχοντες του τόπου, και άλλα πολλά.
Συγκεκριμένα, από την πόλη των Σερρών έπιασαν και φυλάκισαν το Γιατρό Ζαχαρόπουλο Ιωάννη, τον Ηρακλή Πρόβο, το Γεωργιάδη, τον Αναστασίου, κι άλλες προσωπικότητες της πόλης. Τον γιατρό μάλιστα τον Ζαχαρόπουλο Ι., που κατάγονταν από το Ν. Σούλι, τον εκτόπισαν από την πόλη των Σερρών και τον έστειλαν να υπηρετήσει γιατρός σε βουλγάρικα Νοσοκομεία του Ιστίπ και Πέρλεπε, που τότε ανήκαν στη Βουλγαρία.
Αλλά και στο Νέο Σούλι οι Βούλγαροι εφάρμοσαν τις ίδιες μεθόδους σκληρής συμπερι φοράς προς τους κατοίκους. Αφού εγκατέστησαν Πρόεδρο της Κοινότητας (κμέτ) κάποιον Βοροσίλωφ, (έναν αδίστακτο, σκληρόκαρδο και μισέλληνα, λόγω της δολοφονίας των γονιών του κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα στο χωριό Τσιτσιλίκοβο -σημερινό Αναγέννηση- Σερρών) και Αστυνομία στο σημερινό κτίριο του Γυμνασίου, άρχισαν την τρομοκρά τηση με καθημερινές συλλήψεις «τάχα» υπόπτων ανδρών, με πολύωρες ανακρίσεις και άγρι ους ξυλοδαρμούς στα υπόγεια της Αστυνομίας, όπου ήταν και τα κρατητήρια.
Ξεκλήρισμα της οικογένειας Δεδούση
Το αποκορύφωμα όμως της Βουλγαρικής θηριωδίας πραγματοποιήθηκε το Μάρτιο του 1944 με το ξεκλήρισμα μιας ολόκληρης οικογένειας, της οικογένειας του Δεδούση Θεοφάνη με τον πιο φρικτό τρόπο1 .
«Η υπόθεση αυτή έχει πολύ μεγάλη ιστορία, άρχισε από την εποχή του 1913!» μας είπε, βαριαναστενάζοντας ο γέροντας Κυριακόπουλος Γιώργης («ο Βλάχος») του Θεολόγη, που ζει στο Νέο Σούλι σε ηλικία 77 ετών.
Αμέσως μετά την απελευθέρωση του 1913 «κυκλοφόρησε» η φήμη ότι ο Θεοφάνης Δεδούσης, γνωστός με το παρατσούκλι «Μπραΐμης», μαζί με τον Δημήτρη Νιζάμη κι έναν με θυσμένο τον Βασίλη Τζαμπάζη, που αυτός τράβηξε το σχοινί, σκότωσαν (κρέμασαν) κάποιον Μ. Ναούμ. Το θύμα είχε (μαζί με τον αδελφό του Κυριάκο) το Μοναστηριακό νερόμυλο στην τοποθεσία λίγο πιο κάτω από τους νερόμυλους της Δερβέσιανης, και θεωρούνταν «ύποπτος» ότι τροφοδοτούσε με αλεύρι τους Βουλγάρους κομιτατζήδες στην περίοδο του Μακεδονικού Αγώνα.
Στις 10 Μαρτίου2 του 1944 (ημέρα Παρασκευή) ένα Βουλγάρικο στρατιωτικό απόσπασμα πηγαίνοντας προς το Αγιο Πνεύμα περνούσε από το Ν. Σούλι και μόλις είχε φθάσει στην εί σοδο του χωριού, στο Δημοτικό σχολείο περίπου, ακούστηκαν πυροβολισμοί από την περιοχή, όπου βρισκόταν το σπίτι του Θεοφάνη Δεδούση και μάλιστα τραυματίστηκε ένας φαντά ρος της εμπροσθοφυλακής και το τραύμα του το περιποιήθηκε πρόχειρα ένας γιατρός, ο γαμπρός του Βαϊδη. Οι πυροβολισμοί αυτοί, άλλοι «λένε» ότι προήλθαν από Έλληνες αντιστασιακούς αντάρτες του βουνού κι άλλοι ότι ήταν βουλγάρικη σκηνοθεσία, («προβοκάτσια») ρίχτηκαν δηλαδή από δικούς τους ανθρώπους «βαλτούς» (πρισέλνικους) γι' αυτή τη δουλειά.
Το σπίτι του Θεοφάνη Δεδούση ήθελαν οι Βούλγαροι να το επιτάξουν από μέρες, όπως είχαν κάνει και το στην απέναντι πλευρά σπίτι του Παράσχου Κώστα, για να επιβλέπουν την είσοδο στο χωριό, αλλά αυτός αρνιόταν, με τη δικαιολογία ότι δεν εύρισκε μέρος να εγκατα στήσει την πολυμελή οικογένεια του. Ενώ παράλληλα οι Βούλγαροι είχαν και κάποιες υποψί ες ότι στο σπίτι του ήταν κρυμμένα όπλα και τρόφιμα.
Το επεισόδιο του πυροβολισμού λοιπόν αυτό έγινε αφορμή να συλληφθούν την ίδια μέρα 70 περίπου άτομα (άνδρες), ανάμεσα τους όλοι οι άνδρες της οικογένειας του Θ. Δεδούση, να οδηγηθούν στο Δημοτικό σχολείο και ν'αρχίσουν οι ανακρίσεις με ταυτόχρονο ξυλοδαρμό και μαστιγώματα όλη τη νύχτα. Μεταξύ των κρατουμένων ανταλλάσσονταν και κάποιες σκέψεις στα αγωνιώδη ερωτήματα: «τί θα πούμε στην ανάκριση;» ή «τί θα μας κάνουν;». Φυσικά επικράτησε η άποψη, που διατυπώθηκε από τον Νιζάμη Δημήτρη, που είπε: «Μείς είμαστι ξιγραμμέν', ας θυσιαστούμι αλλά. δεν πρέπ' να πούμι τίποτα στς Βουργάρ' γιατί να ξέρτι τότι του κακό θ' νι μιγαλίτιρου, θα κάψουν όλο του χουργιό!».
Την άλλη μέρα (Σάββατο) πάλι τους έδωσαν «ένα καλό μάθημα ξυλοδαρμού» και στη συ νέχεια άφησαν ελεύθερους τους περισσότερους και κράτησαν μερικούς «για περαιτέρω ανάκριση» στην πόλη των Σερρών. Οι κρατούμενοι αυτοί ήταν: (Από την οικογένεια Δεδούση)
1) Δεδούσης Θεοφάνης του Αναστασίου
2) Δεδούσης Βασίλειος του Θεοφάνη (γιος)
3) Δεδούσης Δημήτριος « «
4) Δεδούσης Ιωάννης « «
5) Δεδούσης Κωνσταντίνος « « και μαζί μ' αυτούς οι συγχωριανοί τους:
6) Νιζάμης Δημήτριος του Αντωνίου
7) Γρηγοριάδης Αθανάσιος του Στεργίου
8) Γκόγκας Αθανάσιος του Δημητρίου
9) Γκόγκας Γεώργιος του Αθανασίου
10) Κωνσταντινίδης Θεόδωρος
11) Παλιάτσος Δημήτριος
12) Παπαντωνίου Δημήτριος του Αντωνίου
13) Μούτσιος Αθανάσιος του Κων/νου
14) Παράτας Αθανάσιος του Ιωάννη (οι 3 τελευταίοι καταγόταν από το Αγιο Πνεύμα που κατά λάθος τους συνέλαβαν οι Βούλγαροι, γιατί απλώς βρέθηκαν εκείνη την ημέρα στο χωριό).
Αντί όμως να τους πάνε στην πόλη, τους οδήγησαν στους στρατώνες των «Ιππικών» (σημερινό στρατόπεδο «Εμμανουήλ Παπάς») έξω από την πόλη των Σερρών. Εκεί άφησαν (πέταξαν) τρεις μισοπεθαμένους στο δρόμο γιατί τους νόμισαν νεκρούς, τους περιμάζεψαν και τους περιποιήθηκαν περαστικοί, με αποτέλεσμα να είναι και οι μόνοι που σώθηκαν. Οι «τυχεροί» που γλίτωσαν από βέβαιο θάνατο ήταν ο Παλιάτσος Δημήτριος, ο Κωνσταντινίδης Θεόδωρος και ο Γκόγκας Γεώργιος του Αθανασίου.
Τους υπόλοιπους όλους, αφού συνέχισαν να τους δέρνουν αλύπητα και να τους ανακρίνουν και με άλλα βασανιστήρια όλη τη μέρα, το βράδυ της Κυριακής τους εκτέλεσαν και τους έθαψαν σε ομαδικό τάφο κοντά στο ποτάμι του Αϊγιάννη, σ' ένα αυλάκι ενός νερόμυλου του Γενή-Δερμέν.
Μετά την απελευθέρωση τον Οκτώβριο του 1944 τους βρήκαν οι συγγενείς τους και τους μετέφεραν για να τους θάψουν χριστιανικά στα κοιμητήρια του χωριού.
Το απόγευμα της Κυριακής ο Βούλγαρος πρόεδρος της Κοινότητας συγκέντρωσε όλους τους κατοίκους στην πλατεία και τους μίλησε για τα γεγονότα, λέγοντας τα εξής: «Ο,τι έγινε-έγινε ως τώρα, δεν μπορούσαμε να κάνουμε διαφορετικό,, θα σας παρακαλέσω όμως από δω και πέρα να καθίστε φρόνιμα, γιατί έχουμε να κάνουμε με το Στρατό!».
Το φρικτότερο όμως έγκλημα σχεδιάστηκε3 την επόμενη μέρα και ήταν 13 Μαρτίου 1944.
Πράγματι το πρωί της Δευτέρας ξεκίνησαν όλοι για τις δουλειές τους, όταν ξαφνικά ακούστηκαν ριπές όπλων από το παρεκκλήσι του Τιμίου Προδρόμου (Προδρομούδ') και είδαν με έκπληξη να έρχεται Βουλγαρικός στρατός προς το χωριό. Σε λίγο έφτασαν στο σπίτι του Δεδούση Θεοφάνη, το περικύκλωσαν κι αμέσως έβαλαν φωτιά ρίχνοντας εμπρηστικές χειρο βομβίδες και τότε μέσα σε λίγα λεπτά τα πάντα έγιναν κόλαση φωτιάς και στάχτη. Δυστυχώς μαζί με το σπίτι κι όλα τα υπάρχοντα κάηκαν ζωντανοί τέσσερις (4) γυναίκες κι ένας (1) άνδρας. Όλοι ήταν από την οικογένεια Δεδούση:
1) Δεδούση Παναγιώτα (Παναγή) σύζυγος του Θεοφάνη.
2) Δεδούση Βαΐα του Θεοφάνη (θυγατέρα).
3) Δεδούση Στεργιανή (Στέλλα) σύζυγος του Κων/νου (νύφη).
4) Δεδούση Βασιλική του Αναστασίου (εγγονή από το γιο του τον Ανάσταση).
5) Δεδούσης Αναστάσιος του Θεοφάνη (γιος).
Το τί προηγήθηκε μέσα στο σπίτι κανένας δεν ξέρει, εκείνο πάντως που είναι βέβαιο είναι ότι ή τους είχαν δεμένους ή οπωσδήποτε τους εμπόδισαν έτσι, ώστε να μη μπορούν βγουν έξω, για να σωθούν, με αποτέλεσμα να καούν ζωντανοί οι άτυχες γυναίκες και ένας από τους γιους του Θεοφάνη, τον οποίο είχαν αφήσει οι Βούλγαροι από τους κρατούμενους στο Σχολείο επίτηδες και τον είχαν σε συνεχή παρακολούθηση κι αυτός πήγε να προστατεύσει τις γυ ναίκες στο πατρικό του σπίτι.
Απ' όλα αυτά όμως τα τραγικά γεγονότα, ίσως με επέμβαση της Θείας Πρόνοιας, επέζη σαν από την οικογένεια του Θ. Δεδούση ένας γιος του, ο Νικόλαος (παππούς του υδρονομέα Θεοφάνη Δεδούση) και μία κόρη του, η Χρυσούλα (συζ. αργότερα Κωνσταντινίδη Θεόδωρου), γιατί έτυχε τη στιγμή εκείνη να βρίσκονται σε γειτονικό σπίτι για κάποια δουλειά !!
1 Τις πληροφορίες σχετικά με το φρικιαστικό έγκλημα της οικογένειας Δεδούση μας έδωσαν οι 1) Γκιουζέλης Αριστοτέλης του Δημητρίου ετών 90 κάτοικος Ν. Σουλίου 2) Γεώργιος Κυριακόπουλος του Θεολόγη (ο Βλάχος) ετών 77 κάτοικος Ν. Σουλίου 3) Πατραμάνης Χρηστάκος του Δούκα συνταξιούχος ΑΤΕ ετών 67 κάτοικος Σερρών και 4) Δεδούσης Θεοφάνης του Νικολάου ετών 62, ο υδρονομέας του χωριού, κάτοικος Ν. Σουλίου, εγγονός του θύματος, όπως άκουσε την ιστορία από τον πατέρα του, τον μόνο επιζήσαντα της οικογένειας.
2 Γύρω από το θέμα της ημερομηνίας τον γεγονότων αυτών υπάρχει κάποια σύγχυση. Άλλοι υποστηρίζουν ότι έγιναν το 1943 κι άλλοι το 1944. Ο Κυριακόπουλος Γεώργιος «ο Βλάχος» όμως θυμάται πολύ καλά και είναι, βέβαιος ότι έγιναν στις 10-13 Μαρτίου του 1944, γιατί α) το 1942 και μέχρι τα Χριστούγεννα του 1943 ήταν όμηρος «ντουρντουβάκι» στη Βουλγαρία και β) ήταν αυτόπτης μάρτυρας των γεγονότων.
3 «Λέγεται» ότι μία από τις αιτίες για το ξεκλήρισμα της οικογένειας Δεδούση ήταν μια «ταμπακέρα». Η ταμπακέρα αυτή ήταν του δολοφονημένου Ναούμ στο νερόμυλο κι ότι βρέθηκε στα χέρια του Δεδούση Θεοφάνη. Η εκδοχή αυτή είναι πολύ απίθανη και παράλογη, γιατί δεν πιστεύουμε ότι κάποιος που έχει διαπράξει ένα έγκλημα θα «κουβαλάει μαζί του ενοχοποιητικά στοιχεία», όπως ήταν η περίπτωση της ταμπακέρας!
http://gym-n-souliou.ser.sch.gr/darnakoxoria/neosoulidedousi.htm
H συλλογική έκδοση που επιμελήθηκε η Ξανθίππη Κοτζαγεώργη-Ζυμάρη και στην οποία συμμετείχαν οι Γ. A. Καζαμίας και Τάσος Χατζηαναστασίου φιλοδοξεί να καλύψει ένα μέρος του κενού αυτού, επικεντρώνοντας κυρίως στον χαρακτήρα και στο περιεχόμενο της κατοχής αλλά και στις συνθήκες που επικράτησαν για τον κατακτημένο πληθυσμό. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στο νομικό καθεστώς της κατοχής, στις οικονομικές της επιπτώσεις, στον ρόλο της ελληνικής Εκκλησίας, στη βουλγαρική αφομοιωτική πολιτική κυρίως στο θέμα της εκπαίδευσης, στις πληθυσμιακές μεταβολές, στην αντίσταση κατά της κατοχής και στο διπλωματικό παρασκήνιο της αποχώρησης των Βουλγάρων. Ο τόμος συμπληρώνεται από ένα πολύ χρήσιμο παράρτημα που περιλαμβάνει χάρτες, έγγραφα της εποχής, καθώς και ένα μικρό βιογραφικό λεξικό (όπου αναδύονται ορισμένες ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες, όπως π.χ. πώς η προτομή του αντιστασιακού αντισυνταγματάρχη Αβδελά που εκτελέστηκε τον Σεπτέμβριο του 1944 από τον ΕΛΑΣ στη Δράμα εκλάπη από αγνώστους το 1986!).
Τα αίτια της βαρβαρότητας
Το κεντρικό ερώτημα που προκύπτει από το βιβλίο αφορά τα αίτια της βαρβαρότητας της βουλγαρικής κατοχής. Εν μέρει αυτή εξηγείται από τους στόχους της κατοχής, η οποία δεν υπήρξε για τους Βούλγαρους απλά μία προσωρινή κατάσταση αλλά το πρώτο στάδιο για την οριστική προσάρτηση της περιοχής στο βουλγαρικό κράτος. Το ερώτημα αυτό θα άξιζε να τοποθετηθεί σε συγκριτικό πλαίσιο: οι Ιταλοί, που είχαν αντίστοιχα σχέδια για τα Επτάνησα, απέφυγαν τα μέσα που χρησιμοποίησαν οι Βούλγαροι (και για όσους εξακολουθούν να πιστεύουν τον μύθο της σχετικής ιταλικής ανθρωπιάς, αρκεί να αναφερθεί ότι προκάλεσαν πολλά ολοκαυτώματα χωριών, ιδίως στη Θεσσαλία). Πώς εξηγείται η απόκλιση αυτή; Αναγκαστικά, η βουλγαρική κατοχή πρέπει να τοποθετηθεί σε ένα ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο που περιλαμβάνει και τους Βαλκανικούς Πολέμους. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι πολλά από τα χωριά που καταστρέφονται στη διάρκεια της κατοχής, όπως το Δοξάτο, είχαν υποστεί παρόμοιες καταστροφές στο πρόσφατο παρελθόν. H ανάγνωση του βιβλίου αυτού προκαλεί πολλά τέτοια ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά.
Το κυριότερο κενό της εμπεριστατωμένης αυτής προσπάθειας είναι η απουσία εμβάθυνσης στην κοινωνική διάσταση της κατοχής, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά το θέμα της εθνικής ταυτότητας και συνείδησης. Το γεγονός ότι οι ερευνητές, για λόγους ανεξάρτητους της θέλησής τους, δεν μπόρεσαν να αποκτήσουν πρόσβαση ούτε στα βουλγαρικά αρχεία αλλά ούτε και στο αρχείο του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών(!) όσο και η επιλογή να μην ερευνηθεί η τοπική ιστορία (με την εξαίρεση του κεφαλαίου για την αντίσταση), αναγκαστικά περιορίζουν την εμβέλεια του τόμου, υποδεικνύοντας όμως συγχρόνως ποια θα πρέπει να είναι η κατεύθυνση των μελλοντικών ερευνών.
Πολιτική αφομοίωσης
Οι Βούλγαροι δεν περιορίστηκαν στην απόπειρα «εθνοκάθαρσης» και στον εποικισμό της Μακεδονίας (που από ένα σημείο και έπειτα ατόνησε) αλλά ανέπτυξαν και μια φιλόδοξη πολιτική αφομοίωσης και ενσωμάτωσης, κυρίως μέσω της εκπαιδευτικής τους πολιτικής. Στόχος της υπήρξε μια σημαντική ομάδα του πληθυσμού με ρευστή εθνική συνείδηση που περιγράφονται στο βιβλίο ως βουλγαρίζοντες ντόπιοι (σελ. 57) ή Βουλγαρόφρονες (σελ. 96). Ποιοι ήταν οι άνθρωποι αυτοί; Ποια ήταν τα κίνητρα και η δράση τους; Τι απέγιναν μετά την κατοχή; Σχετίζονται οι εξελίξεις αυτές με τις συγκρούσεις ανάμεσα σε πρόσφυγες και ντόπιους; Αντίθετα με την περίπτωση της Δυτικής Μακεδονίας, όπου παλαιότερες και ιδίως πρόσφατες έρευνες έχουν αρχίσει να φωτίζουν τη σχετικά άγνωστη αυτή πλευρά, δεν γνωρίζουμε σχεδόν τίποτε για την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη. Το ερευνητικό πεδίο είναι επομένως ιδιαίτερα γόνιμο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το κεφάλαιο του βιβλίου για την αντίσταση. Οπως δείχνει ο Τάσος Χατζηαναστασίου στην υποδειγματική του ανάλυση, που βασίζεται σε μεγάλο εύρος πηγών, η αντίσταση μετατράπηκε γρήγορα σε έναν σκληρό εμφύλιο πόλεμο ανάμεσα στους πόντιους κυρίως πρόσφυγες και το KKE. Ο πόλεμος αυτός, όμως, πήρε αντίθετη μορφή απ' ό,τι στη Δυτική Μακεδονία - άλλη μια σύγκριση που χρειάζεται να γίνει. Ενώ στην τελευταία, όπως δείχνουν πρόσφατες εργασίες, οι πρόσφυγες σύναψαν τοπικές συμμαχίες με τους Γερμανούς για να αντιμετωπίσουν τον ΕΛΑΣ, στην Ανατολική Μακεδονία· ο τελευταίος ήταν εκείνος που αναζήτησε εξωτερικά στηρίγματα: συμμάχησε με τον βουλγαρικό στρατό μόλις η Βουλγαρία πέρασε από το στρατόπεδο του Αξονα σε αυτό των Συμμάχων ενώ αντιπροσωπεία του KKE στη Σόφια ζητούσε από τον σοβιετικό στρατάρχη Τολμπούχιν «να εισέλθουν τα σοβιετικά στρατεύματα στην Ελλάδα» (σελ. 230). Ο στρατός κατοχής μετατράπηκε αμέσως σε αντιφασιστικό σύμμαχο και σε συντονισμό με τον ΕΛΑΣ εξαπέλυσε επίθεση εξολόθρευσης εναντίον των προσφύγων ανταρτών. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα τραγική πτυχή της ιστορίας της περιοχής, άγνωστη και αυτή στο ευρύ κοινό.
«Γερμανοτσολιάδες» και «Εαμοβούλγαροι»
Γεγονός είναι ότι στη διάρκεια της κατοχής παίχτηκε το πολιτικό μέλλον της Ελλάδας και οι αντίπαλες παρατάξεις επεδίωξαν τη μεγιστοποίηση των πιθανοτήτων επικράτησής τους με κάθε μέσο, συμπεριλαμβανόμενων και των συμμαχιών με όποια ξένη δύναμη ήταν διαθέσιμη. Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι συμπλεύσεις αυτές, που αποτέλεσαν στο παρελθόν αντικείμενο έντονης προπαγανδιστικής εκμετάλλευσης και από τις δύο πλευρές (βλ. τους όρους «γερμανοτσολιάδες» και «εαμοβούλγαροι»), είναι καλό να τοποθετούνται στο πλαίσιο της εποχής τους και να μην ερμηνεύονται ούτε αναχρονιστικά ούτε επιλεκτικά. Οι ερμηνείες και κρίσεις θα πρέπει επίσης να μη μετατοπίζουν στον «εξωτερικό παράγοντα» αποφάσεις και ευθύνες που αφορούσαν πρωταρχικά την ελληνική πλευρά.
Συμπερασματικά, το βιβλίο αυτό αποτελεί μια γόνιμη αν και αθόρυβη (ίσως περισσότερο απ' ό,τι θα έπρεπε) προσπάθεια για την καλλιέργεια της επιστημονικής ιστορικής έρευνας της «δύσκολης» δεκαετίας του 1940 στην πιο «δύσκολη» ίσως περιοχή, τη Μακεδονία. Καλύπτει με επιτυχία ένα σημαντικό μέρος του μεγάλου πραγματολογικού κενού που χαρακτηρίζει την περίοδο αυτή και γι' αυτό θα αποτελέσει βασική πηγή αναφοράς για τη μελέτη της βουλγαρικής κατοχής. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι τα στοιχεία που παραθέτει προκαλούν γόνιμα ερωτήματα που θα απασχολήσουν την έρευνα τα επόμενα χρόνια: μια έρευνα που αναμένεται να είναι πρωτότυπη, συγκριτική, εμπεριστατωμένη και αναπόφευκτα θα θίγει κάποια ταμπού, εξασφαλίζοντας με τον τρόπο αυτόν τον ζητούμενο απεγκλωβισμό από τον ακαδημαϊκό επαρχιωτισμό.
ΣΤΑΘΗΣ Ν. ΚΑΛΥΒΑΣ | Κυριακή 11 Μαΐου 2003
Ο κ. Στάθης Καλύβας είναι αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου
http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=151223&ct=47&dt=11/05/2003
Η βουλγαρική Κατοχή στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη αποτέλεσε μία από τις στυγνότερες περιπτώσεις κατοχών κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Κάλυψε την περίοδο από το 1941 έως το 1944 και επιβλήθηκε με μεγάλη σκληρότητα σε ένα μεγάλο τμήμα της ελληνικής επικράτειας, επισείοντας άμεσο και ισχυρό κίνδυνο αναθεώρησης των συνόρων της Ελλάδας και απόσπασης ενός ζωτικού γεωπολιτικά και στρατηγικά και ακμαίου οικονομικά τμήματός της.Παρά το σκληρό χαρακτήρα της, την ένταση, την έκταση και τις συνέπειές της, ωστόσο, η βουλγαρική Κατοχή κατέχει ένα πολύ μικρό μερίδιο τόσο στο επιστημονικό έργο όσο και στη γενικότερη ιστορική βιβλιογραφία της Ελλάδας. Το Ίδρυμα Μελετών Χερσονήσου του Αίμου και οι εκδόσεις Παρατηρητής έρχονται να καλύψουν το κενό με το βιβλίο αυτό, το οποίο βασίζεται στη μελέτη νέων στοιχείων και εξετάζει σε επτά ενότητες: το πλάισιο έναρξης της Κατοχής, την εγκατάσταση των βουλγαρικών πολιτικών και στρατιωτικών αρχών και τη διοικητική οργάνωση της περιοχής από τους Βούλγαρους· τη βουλγαρική πολιτική στους τομείς της εκκλησίας, της εκπαίδευσης και της γλώσσας, της οικονομίας, της δημογραφίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων· την αντίσταση του ντόπιου ελληνικού πληθυσμού κατά των βουλγαρικών Αρχών Κατοχής· το διπλωματικό παρασκήνιο που οδήγησε στη λήξη της Κατοχής και την αποχώρηση των βουλγαρικών πολιτικών και στρατιωτικών αρχών από την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη.
Την έκδοση συμπληρώνουν παράρτημα με αδημοσίευτους στην Ελλάδα χάρτες, επιλεγμένα έγγραφα και βιογραφικό λεξικό των "πρωταγωνιστών" της Κατοχής.
http://books.phigita.net/isbn/9789603741961
–Στη δίκη του (με άλλα 23 στελέχη του ΚΚΕ)των λεγόμενων «αυτονομιστών»(1925-1926),στη σημαντική πεντάωρη απολογία του, ο Π.Πουλιόπουλος υπερασπίζει το Κόμμα και την αρχή της Αυτοδιάθεσης: «Η αρχή (της αυτοδιαθέσεως των λαών) αυτή είναι η μόνη που ενέπνευσε το ΚΚΕ εις τας διαφόρους ενεργείας του. Είναι εντελώς αδύνατον και ασυμβίβαστον προς την λογικήν να δεχθεί τις ότι είναι δυνατόν να σενεργασθούμε ημείς με το αιμοβόρο θηρίο, τον Τσαγκόφ, ο οποίος τουφέκισε κι απηγχόνισε χιλιάδες κομμουνιστές στην Βουλγαρία (…) Καταδιωκόμεθα μόνο και μόνο διά να καταδιωχθεί το ΚΚΕ. Διαμαρτύρομαι διότι μας απεδόθη η μομφή περί προπαγάνδας υπέρ της αποσπάσεως της Μακεδονίας και Θράκης. Εμείς διεκηρύξαμεν το δικαίωμα της ελεύθερης αυτοδιαθέσεως της Μακεδονίας-Θράκης. Και κακώς μας αποκαλούν αυτονομιστές. Είμαστε καθαρά κομμουνιστές».
–Στη συνέχεια και ενώ η δίκη δεν είχε ολοκληρωθεί ο Πουλιόπουλος, ως Π. Σαρκάτος, γράφει στην ΚΟΜΕΠ τον Ιανουάριο 1926:
«Η μακρά διεξοδική εξέταση του θέματος, κάτω από το φως των αποφάσεων του 5ου Παγκόσμιου Συνεδρίου και της 7ης Βαλκανικής Συνδδιάσκεψης, έπεισε όλο το Συνέδριο, ότι ο πραγματικός αυτοκαθορισμός της Μακεδονίας και Θράκης μέχρι και του αποχωρισμού των από τα ιμπεριαλιστικά κράτη μεταξύ των οποίων είναι διαμελισμένες και του σχηματισμού ιδιαίτερων ενιαίων και ανεξάρτητων κρατών και η Βαλκανική Ομοσπονδία, είναι η μόνη λύση την οποία το ΚΚΕ, ως επαναστατικό κόμμα του προλεταριάτου, μπορεί να δώσει στο εθνικό ζήτημα, όπως παρουσιάζεται σήμερα με τόση οξύτητα στη Μακεδονία και Θράκη».
– Στο άρθρο του «Προ8λήματα της Κομμουνιστικής αντιπολίτευσης στην Ελλάδα» ( περιοδικό «Σπάρτακος» Νο 2- Φεβρουάριοςτου 1928) σημειώνει:
…
4. Τα συνθήματα του 1924 “Ενιαία και ανεξάρτητη Μακεδονία”, “Ενιαία και ανεξάρτητη Θράκη” είναι συνθήματα ταχτικής. Βασισμένα στην προαναφερμένη διεθνιστική αρχή του κομμουνισμού τα δυο αυτά συνθήματα ποτέ δεν είχαν, ούτε μπορούσαν να έχουν, έννοια χωριστική (σεπαρατιστική), δηλαδή την έννοια ότι το ΚΚΕ αποφάσισε να οργανώσει στις περιφέρειες εκείνες συνομωσία και εξέγερση, για να τις “αποσπάσει εκ της ελληνικής επικράτειας”!
…
6. ..είναι αναμφισβήτητο ότι τα δυο συνθήματα “Ενιαία και ανεξάρτητη Μακεδονία”, “Ενιαία και ανεξάρτητη Θράκη” δεν μπορούν σήμερα ούτε καν ως “προπαγανδιστικά” να ρίχνονται από το ΚΚΕ, γιατί έρχονται σε αντίθεση με τον ολοφάνερο συσχετισμό των δυνάμεων, όπως αυτός διαμορφώθηκε κυρίως από τις βασικές μεταβολές που έγιναν μέσα στον μακεδονικό εθνικο-επαναστατικό παράγοντα (έλλειψη εθνικοεπαναστατικού κινήματος στην Ελλάδα, γενική υποχώρηση του εθνικοεπαναστατικού κινήματος, μετατροπή των αυτονομιστικών οργανώσεων σε όργανα του ιταλικού φασισμού, εξολόθρευση φεντεραλιστών), καθώς επίσης και από τις τεράστιες εθνολογικές μεταβολές πού ‘γιναν με την αθρόα εγκατάσταση ελλήνων προσφύγων στη Μακεδονία και στη Θράκη.
Επομένως τα συνθήματα, που το 3ο Τακτικό Συνέδριο τα διατήρησε απλώς ως “προπαγανδιστικά”, όχι μόνον δεν έχουνε καμιά προπαγανδιστική αξία για το πρόγραμμα το κομμουνιστικό, αλλά και ζημιώνουνε τον επαναστατικό αγώνα του ελληνικού προλεταριάτου
…
–Αργότερα στο άρθρο του, που διατυπώνεται το Μάη 1940 στην Ακροναυπλία, με τίτλο «Το Μακεδονικό ζήτημα και οι Κομμουνιστές» γράφει:
…
1) «Αυτοδιάθεση της μακεδονικής εθνότητας μέχρι και του αποχωρισμού της» (του κρατικού δηλαδή). 2) «Βαλκανική Ομοσπονδία Σοσιαλιστικών Σοβιετικών Δημοκρατιών». Αυτά πρέπει να είναι τα συνθήματά μας τα γενικά.
…
Σωστό πως το σύνθημα: «Ενιαία και Ανεξάρτητη Μακεδονία – Ενιαία και ανεξάρτητη Θράκη» της 7ης Βαλκανικής Συνδιάσκεψης και του ‘Εκτακτου Συνεδρίου του ΚΚΕ του 1924 ήταν «ανεδαφικό».
…Το σύνθημα αυτό τοποθετεί το μακεδονικό ζήτημα σαν εδαφικό και όχι σαν εθνικό που είναι.
…
Σύμφωνα με τη λογική της πολιτικής εκείνης καιροσκοπίας απέναντι του Μακεδονικού Κομιτάτου, το σύνθημά μας δεν έπρεπε σαφώς να εκφράζει τη θέση αρχής μας (principielle) απέναντι στο εθνικό-μακεδονικό ζήτημα, αλλά έπρεπε να ζητάει τη Μακεδονία ανεξάρτητη (και τη Θράκη). Και νά γιατί, μόλις η εξτρεμιστικο-ζηνοβιεφική φάση της ανερχόμενης σταλινικής γραφειοκρατίας ακολουθήθηκε από την καιροσκοπικο-μπουχαρινική της ύστερ’απ’την οριστική καταβαράθρωση του βαλκανικού κινήματος, ο Μπατουλέσκου, αντιπρόσωπος της Διεθνούς, στάλθηκε στην Ελλάδα για να πει ξαφνικά… «αποσύρατε το σύνθημα» την ώρα που η Κ.Ε. του Κόμματος όφειλε επί δικαστηρίου να υπερασπίσει δημόσια την υπόθεση πια του προλεταριακού διεθνισμού και την ίδια την τιμή του Κόμματος.
….
1. Όποιος αρνείται την ύπαρξη, αλύτου ώς τώρα, ενός εθνικού μακεδονικού ζητήματος στην ελληνική, βουλγαρική, σερβική Μακεδονία είναι δίχως άλλο λακές της μπουρζουαζίας.
2. Όποιος αρνείται το ιστορικό απελευθερωτικό κίνημα των Μακεδόνων, αυτός ή είναι αμαθής και τότε πρέπει να μάθει την ιστορία του κινήματος αυτού και των εθνικών του ηρώων ή είναι πάλι λακές μιας από τις τρεις καταπιέζουσες μπουρζουαζίες.
3. Το κίνημα αυτό έχει πνιγεί ώς τώρα στο αίμα και στην προδοσία ή έχει πάθει μια καταστρεφτική για τα συμφέροντα των Μακεδόνων εργατών και χωρικών εκμετάλλευση από τη (βουλγαρική ιδίως) βαλκανική μπουρζουαζία.
4. Το κίνημα αυτό μπορεί να ξαναβρεί μια νέα ανάπτυξη κάτω από ευνοϊκές νέες ιστορικές συνθήκες -κοινωνικές, οικονομικές (εκμετάλλευση άγρια των εργαζομένων μακεδονικών μαζών από τις καταχτητικές εθνικές μπουρζουαζίες, ζητήματα αγροτικής ιδιοκτησίας κλπ.), πολιτικές (εσωτερικές κρίσεις στα βαλκανικά κράτη, πόλεμος) και πολιτιστικές συνθήκες.
5…
…..
Καλή Κυριακή
ΟΙ...ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΕΣ ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ ΤΩΝ ΣΕΡΒΩΝ,ΤΟΥ ΑΡΚΑΝ,ΤΟΥ ΜΙΛΟΣΕΒΙΤΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΡΑΤΖΙΤΣ.ΘΥΜΑΣΤΕ ΤΗΝ ...ΠΑΤΡΙΩΤΙΣΣΑ ΚΑΝΕΛΗ ΟΠΟΥ ΠΑΡΟΜΟΙΑΖΕ ΤΟΝ ΑΡΚΑΝ ΜΕ ΤΟΝ ..ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ,ΠΑΡΕΑ ΜΕ ΤΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟ;ΑΥΤΟΙ,ΚΑΙ Η ΠΑΡΕΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ..ΠΑΤΡΙΩΤΙΚΗΣ ΔΕΞΙΑΣ!ΑΜ,ΞΕΧΝΙΟΥΝΤΑΙ;
http://theamapati.wordpress.com/2007/12/08/081207d/
Και η αυτοκριτική του Παντελή Πουλιόπουλου για το “μακεδονικό ...
------------