«Παιδιόθεν καί εξ απαλών ονύχων,ού μην αλλά καί πατρόθεν καί από πάππου καί των άλλων προγόνων,την Αλβανίαν εμάθομεν να θεωρούμε επαρχία ελληνικήν...τούς δε Αλβανούς Έλληνας γνησιωτάτους καί ελληνικωτάτους»(Λουκάς Μπέλλος)
«Η διαίρεσις ημών Αλβανών καί Ελλήνων διευκολύνει το κράτος άλλων.Μίαν ημέραν εξυπνήσαντες,θα ίδωμεν αίφνης ότι απωλέσθημεν,νομίσαντες ότι αναγεννώμεθα»(εφημερίς «Νεολόγος» αριθ.φ.617,Κων/πολη 1870)
«Ελλάς άνευ Αλβανίας καί Αλβανία άνευ Ελλάδος ουδέν γενναίον δύνανται να επιτελέσωσιν εν τη Χερσονήσω τού Αίμου»(Νεοκλής Καζάζης)
«...Οί Έλληνες είνε Αλβανοί καί οί Αλβανοί είνε Έλληνες»(Βλάσης Γαβριηλίδης,ιδρυτής καί διευθυντής της εφημερίδος «Ακρόπολις»,1883)
«Όπου υπήρχον Αλβανοί άποικοι,έμειναν καί ζώσι σήμερον άθικτοι,αμόλυντοι,αδελφοί Έλληνες πάντες,υπερήφανοι διά τούτο..»(Αντώνιος Δ.Κεραμόπουλος)
«Ευγνωμοσύνης καθήκον,πολιτισμού υποχρέωσις ήτο,οί νεώτεροι Έλληνες ελευθερωθέντες τού τυρρανικού ζυγού καί ανεξάρτητον έθνος αποτελέσαντες να στρέψωσιν το βλέμμα των περί τα περί εαυτούς ομογενή φύλα καί τον εκπολιτισμόν τούτων,αν όχι την απελευθέρωσιν,μία των κυρίων ενασχολιών των να έχωσιν.Εκείνο δε, πέριξ τού οποίου πάσα μέριμνα Κυβερνητική καί ιδιωτική έπρεπε να περιστραφεί,είναι η Αλβανία,ο ιπποτικός εκείνος τόπος όστις διά των ανδρείων τέκνων του,τα μάλα συνετέλεσεν είς την απελευθέρωσιν τού τμήματος τούτου της Ελλάδος..»(Κων/νος Χ.Βάμβας)
«Επί των οροπεδίων της Αλβανίας απαντώνται πλείστοι νομάδες καί ποιμένες λαοί,παρ' οίς ανευρίσκονται Ομηρικά έθη καί ήθη καί έθιμα.Εν τη Αλβανία πολλαί σκηναί της Ιλιάδος καί της Οδυσσείας αλλά καί της Αινειάδος διαδραματίζονται πολλά ολίγον αυταίς παραλάσσουσαι»(ελληνική εφημερίς της Ρουμανίας «Δεκέβαλος» 1874,αρ.2 καί 7)

Σάββατο, 24 Απριλίου 2010

«Ηλέκτρα»

Ηρθε επιτέλους η στιγμή το αλβανικό θέατρο να συναντηθεί για τα καλά, χωρίς ελληνικά δεκανίκια, με την αρχαία ελληνική τραγωδία. Το Εθνικό Θέατρο των Τιράνων, ενώ πρόπερσι ανέβασε την πρώτη στην ιστορία του αρχαιοελληνική τραγωδία, την «Εκάβη», μετακαλώντας τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο για να «ανοίξει» τον δύσβατο δρόμο, φέτος αποφάσισε να κονταροχτυπηθεί με την «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή αποκλειστικά με τις δικές του δυνάμεις.

Λαέρτης Βασιλείου και Αδονι Φιλίπι σε πλατεία της Αθήνας. «Στο Εθνικό μας Θέατρο», λέει ο δεύτερος, «υπάρχει κύμα ανανέωσης. Επί κομμουνισμού οι τραγωδίες, γέννημα της δημοκρατίας, δεν είχαν θέση» Λαέρτης Βασιλείου και Αδονι Φιλίπι σε πλατεία της Αθήνας. «Στο Εθνικό μας Θέατρο», λέει ο δεύτερος, «υπάρχει κύμα ανανέωσης. Επί κομμουνισμού οι τραγωδίες, γέννημα της δημοκρατίας, δεν είχαν θέση» Τη σκηνοθεσία επωμίστηκε ο Αδονι Φιλίπι. Εκτός από τα αλβανικά στρατευμένα έργα που έπρεπε λόγω καθεστώτος να «υπηρετήσει», έχει σκηνοθετήσει Τσέχοφ, Γούντι Αλέν, Μάμετ, Ιονέσκο και Τένεσι Ουίλιαμς.«Νιώθω τυχερός», δηλώνει. «Εχω ερωτευτεί την Ηλέκτρα».

Η τραγωδία θα κάνει πρεμιέρα στην κεντρική σκηνή του Εθνικού Θεάτρου της Αλβανίας, στα Τίρανα, στις 5 Μαρτίου. Και όλοι οι συντελεστές της θεωρούν αυτονόητο ότι θα έπρεπε να μετακληθεί στο Φεστιβάλ της Αθήνας.

Τι έφταιξε και άργησε τόσο πολύ το Εθνικό σας να ανεβάσει αρχαία ελληνική τραγωδία;

«Η κομμουνιστική δικτατορία, η έλλειψη ελευθερίας. Ημασταν μια χώρα κλειστή για περίπου μισό αιώνα και το ρεπερτόριο του Εθνικού ελεγχόταν εξ ολοκλήρου από το Κόμμα. Οι τραγωδίες γεννήθηκαν στη δημοκρατία. Δεν ταιριάζουν με μία δικτατορία ούτε με τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό. Σήμερα, όμως, στο Εθνικό Θέατρο υπάρχει ένα κύμα ανανέωσης και θέληση να ασχοληθούμε επιτέλους με την αρχαία τραγωδία. Θεωρώ μεγάλη τύχη το ότι γεωγραφικά είμαστε γείτονες. Νομίζω ότι αυτό ισχύει και πολιτιστικά».

Η «Ηλέκτρα» είναι μια τραγωδία που «μιλά» στους Αλβανούς;

«Ο μύθος της Ηλέκτρας, η εκδίκηση, απαντάται αυτούσιος στην Αλβανία. Η βεντέτα διατρέχει όλη τη χώρα, ιδίως στον βορρά. Πάνω στο πρόσωπο της Ηλέκτρας ακουμπούν ατομικές και συλλογικές ανησυχίες. Είναι το σημείο που καταλαβαίνεις ότι τα έργα αυτά είναι διαχρονικά. Υπάρχουν σήμερα οικογένειες σαν της Κλυταιμνήστρας. Και πιστεύω ότι οι Ηλέκτρες είναι απαραίτητες σε κάθε εποχή».

Πώς τη δουλέψατε; Η μέθοδος Στανισλάβσκι, που αποτελεί τη βάση της Ακαδημίας σας, σας χρησίμευσε καθόλου;

«Προσπαθώ να αναλύσω τον χαρακτήρα μέσα απ' το ρυθμό. Ο αέρας που περικλείει την τραγική ηρωίδα, πρέπει να έχει αυτή τη μουσικότητα. Αν καταφέρουμε να εισχωρήσουμε βαθιά στο κείμενο, η παράσταση θα γλιτώσει από έναν συναισθηματισμό της ανάμνησης. Είναι ένα στοίχημα. Οχι αποκλειστικά θεατρικό αλλά και ιδεολογικό, φιλοσοφικό. Για τη θεατρολογική ανάλυση μας βοηθά η καθηγήτρια στο Univercity of London Δήμητρα Κοκκίνη. Τα "ζωτικά" στοιχεία της τραγωδίας μάς είναι οικεία - η μουσική, ο ρυθμός. Ως λαοί πρέπει να έχουμε κοινή ρίζα».

Τα χορικά πώς τα αντιμετωπίσατε;

«Το πόσο μοιάζουμε οι δυο λαοί, το βλέπουμε στο θρήνο μας. Τον θρήνο του χορού τον διασώζω. Στα υπόλοιπα χορικά θα προσπαθήσω να ερευνήσω κι άλλες πλευρές, πέρα απ'το άσμα. Ο καθρέφτης, που ενδυναμώνει όλο το συναισθηματικό τοπίο του έργου, είναι ο Χορός. Δεν θέλω να κάνω μια παράσταση που να είναι στο τώρα, όπως δεν θέλω και μια παράσταση που να θυμίζει αγγεία. Κάνουμε κι έναν συμβολισμό: το σκηνικό είναι ένα σπασμένο αβγό. Συμβολίζει τη γέννηση και τη μήτρα».

Ποια είναι η κατάσταση, η ταυτότητα του σύγχρονου αλβανικού θεάτρου;

«Ενώ κάποτε αποτελούσε όπλο για την ιδεολογία, σήμερα είναι εφάμιλλο των υπόλοιπων βαλκανικών χωρών. Οι δρόμοι στο μεταξύ, από το 1990 ώς σήμερα, έχουν ανοίξει. Κι ο καθένας προσλαμβάνει ό,τι θέλει».

«Θέλουμε η «Ηλέκτρα» να 'ρθει στην Αθήνα»

Η «Ηλέκτρα» είναι μια 100% αλβανική παραγωγή, αλλά υπάρχουν κάποιες κρυφές... ελληνικές «λεπτομέρειες». Διότι υπάρχει στην παράσταση ένας Ελληνοαλβανός. Ο Λαέρτης Βασιλείου. Δεν μετέφρασε μόνο την τραγωδία, πατώντας στη μετάφραση (απ' τα αρχαία ελληνικά) του Δημήτρη Μαυρίκιου. Υποδύεται και τον Ορέστη.

Ο θίασος της αλβανικής «Ηλέκτρας». Την τραγική ηρωίδα υποδύεται η Λουίζα Τζουβάνι, που ήταν η Ανδρομάχη στις «Τρωάδες» του Εθνικού Θεάτρου των Τιράνων Ο θίασος της αλβανικής «Ηλέκτρας». Την τραγική ηρωίδα υποδύεται η Λουίζα Τζουβάνι, που ήταν η Ανδρομάχη στις «Τρωάδες» του Εθνικού Θεάτρου των Τιράνων «Αφησα τη θεατρική σεζόν στην Αθήνα και τα καλά λεφτά της, ακύρωσα τα πάντα και ήρθα στα Τίρανα. Εχω νοικιάσει ένα διαμέρισμα. Τη μία κόβεται το νερό, την άλλη το ρεύμα. Δεν πειράζει. Ηξερα ότι στην πόλη επικρατεί αυτή η κατάσταση», αποκαλύπτει.

Το ίδιο ισχύει, όμως, και θεατρικά. «Στα Τίρανα δεν συναντάς τον πειραματισμό της Αθήνας. Ούτε θα έρθει ποτέ στην Αλβανία ο Γκότσεφ. Η χώρα δεν έχει έναν Βογιατζή ή έναν Τερζόπουλο».

Εχοντας συνεργαστεί με τα Εθνικά Θέατρα της Αλβανίας και της Ελλάδας μπορεί να τα συγκρίνει. «Το Εθνικό των Τιράνων είναι πάρα πολύ φτωχό. Εχει πέντε παραγωγές τον χρόνο. Οι 40 μόνιμοι ηθοποιοί κάνουν πρόβες σε παγωμένες αίθουσες, για ελάχιστα λεφτά. Κάνουν θέατρο με αυταπάρνηση», λέει. Αυτό τον συγκινεί ιδιαίτερα.

Η Αλβανία είναι, μας υπενθυμίζει, πιο κοντά στην Ελλάδα από τα Σκόπια και την Ιταλία. «Ερχονται στην Αθήνα ο Καστελούτσι κι ο Ουνκόφσκι και δεν έρχονται Αλβανοί; Θα κάνω ό,τι μπορώ για αυτό. Και φυσικά θέλουμε η "Ηλέκτρα" να έρθει στην Αθήνα».

http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=133572

Αλβανική τραγωδία χωρίς ελληνικά δεκανίκια | Άρθρα | Ελευθεροτυπία

ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ

Η Αρβανιτιά στο Μοριά

Η Ερμιονίδα ανά τούς αιώνες

Η Ερμιονίδα ανά τούς αιώνες
http://openarchives.gr/view/412853

Τα αρβανίτικα τραγούδια της Ερμιονίδας

Τα αρβανίτικα τραγούδια της Ερμιονίδας
http://invenio.lib.auth.gr/record/1887

ΜΠΕΣΑ

ΜΠΕΣΑ
Βλέπε τεύχη από το περιοδικό «ΜΠΕΣΑ»

Άρβανον

Άρβανον
Βλέπε τεύχη από το περιοδικό «Άρβανον»

Β'Συμπόσιο Ιστορίας-Λαογραφίας

Β'Συμπόσιο Ιστορίας-Λαογραφίας
Β'Συμπόσιο Ιστορίας-Λαογραφίας Βόρειας-Δυτικής Αττικής(1992)

Arbërës-Arbanas

Μπεκτασήδες

Μπεκτασήδες
Βλέπε γιά Αλήπασα-Ρήγα Φεραίο

Αρβανίτες καί Αλβανοί μετανάστες

Αρβανίτες καί Αλβανοί μετανάστες
«Αρβανίτες καί Αλβανοί Μετανάστες:Διαπραγμάτευση της Συλλογικής Ταυτότητας σε μιά αγροτική κοινότητα τού Νομού Αργολίδας» της Αγγελικής Αθανασοπούλου.

Ήπειρος-Ιλλυρίς

Arnaoutes

Arnauten-Albanesen-Skipetaren-Arbanitai

Ομοσπονδία Ελλάδας καί Αλβανίας

Ομοσπονδία Ελλάδας καί Αλβανίας
Ιωάννης Μπαλάσκας:Ομοσπονδία Ελλάδας-Αλβανίας,σλαυική επιβουλή είς βάρος τού Ελληνισμού

Σούλι καί Σουλιώτες

Η ζωή των Αρβανιτών

Αρβανίτικο Μοιρολόϊ

Οί Αρβανίτες της Αττικής

Η συμβολή των Αρβανιτών

Μήτρος-Τρούκης

Αρβανίτικα θέματα

Arbanasi

Γάμος καί Γαμήλια Σύμβολα

Τhe Highland Lute

Τhe Highland Lute
The Albanian national epic

Αρβανίτες καί Έλληνες

Η Ελληνο-Αλβανική Συμμαχία τού 1821

Η Ελληνο-Αλβανική Συμμαχία τού 1821
Grec et Arnaute Ethnographique des peuples de la Russie 1862 (Pauli Gustav Theodore Hristianovich) , http://skif-tag.livejournal.com/682663.html , http://fotki.yandex.ru/users/humus777/album/284616 , http://old.rgo.ru/2011/01/drugogo-roda-lyudi-arnauty/

«Η εικόνα της Αλβανίας καί των Αλβανών στην Ελλάδα τού 19ου αιώνα» τού Ν.Γκίκα

Η μάχη στη Σελλασία

Η μάχη στη Σελλασία
Funerary mask with helmet Gold funerary mask with bronze 'Illyrian' helmet from the cemetery of Sindos, circa 520 BC, Thessaloniki, Archaeological Museum,http://www.macedonian-heritage.gr/HellenicMacedonia/en/img_B1217a.html

Δελτίον της ιστορικής και εθνολογικής εταιρείας της Ελλάδος| Τόμος 5

Δελτίον της ιστορικής και εθνολογικής εταιρείας της Ελλάδος| Τόμος 5
Κορυτσά,Πελασγοί καί Ιλλυριοί,Γκέγκες καί Δωριείς,Μακεδονία καί Ιλλυρο-Πελασγοί, Πελασγικές Θεότητες κτλπ.

Αλβανοί,αποσπάσματα από «Ιστορία τού Ελληνικού Έθνους»

Έλληνες καί Αλβανοί της Κάτω Ιταλίας

ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ

ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ
ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ-ΑΡΒΑΝΟΝ

ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΑΛΒΑΝΟΙ

Αρβανίτες μουσουλμάνοι

Θεσσαλονίκη-Salonika

Албанец. 1829

The Spartan touch:albanian women who help their fighting men

Albanian Guard

Albanian Duel

Albania

Gegëria

Gegëria

Royal Albanian Gendarmerie

Αυλώνας-Vlorë(Λιαπουριά-Labëria)

Albanian wedding rejoicings

Gegëria

An old Albanian warrior(Greece)

Albanians firing at Turks in Istib

Albanians firing at Turks in Istib
Mάλλον θα εννοεί το γνωστό Ιστίμπεη.Albanians firing at Turks in Istib, in the Balkans. Illustration from French newspaper Le Petit Parisien. April 28, 1901

King Zog of Albania

King Zog of Albania
http://www.ebay.com/itm/King-Zog-of-Albania-w-sisters-in-traditional-native-costomes-1938-vintage-photo-/121387128131?pt=Art_Photo_Images&hash=item1c433c9543 , http://ellines-albanoi.blogspot.gr/2012/06/blog-post_9784.html

grecian and albanian costumes

The New King and Queen of Albania

Pogradec

A Prayer for Revenge

Albanians

A Rebel Chief from Albania

A Rebel Chief from Albania
THE SUN(1906)

Albanese mercenaries in a coffeeshop

Albanese mercenaries in a coffeeshop
A painting by Albert Franke

Tomb of Skanderbeg at Alessio(Lezhë)

Alessio-Lezhë (Gegëria)

Albanians at the tomb of Scanderbeg(Lezhë)

Tosks with Ghegs

Tosks with Ghegs
Oldest and Quaintest of Balkan Peoples By M. Edith Durham

Albania

Albania
1939

A Game of Chess(Gegëria)

A Game of Chess(Gegëria)
ALBERT JOSEPH FRANKE (German,1860-1924) , https://www.artrenewal.org/pages/artwork.php?artworkid=38058&size=large , http://www.liveauctioneers.com/item/11365716_attributed-to-albert-joseph-franke-german-1860 , http://www.masterart.com/Albert-Joseph-Franke-1860-1924-Board-Players-PortalDefault.aspx?tabid=53&dealerID=279&objectID=601523

Albanians

Albanians
The photo collection of Paul Siebertz,Albania in 1909

Albanier

Albanier
1815,Fremde Länder und Völker,Wilmsen, Friedrich Philipp.

Albanians-Gegëria

Study of Three Albanian Arnavuts and a Woman in Albanian Costume

En Albanie

Albania,The Love-Letter

Southern Albania

Αλβανία-Aπoλλωνία(1848)

Αλβανία-Aπoλλωνία(1848)
Edward Lear. http://oasis.lib.harvard.edu/oasis/deliver/~hou01475

Greek highland troops

Greece

Greece
Peoples Of All Nations Hammerton, J.A. Published by Educational Book Co., London, 1920 , http://www.abebooks.com/Peoples-Nations-Hammerton-J.A-Educational-Book/954598915/bd

Modern Greek Peasants

Greek funeral at Levadeia (Attica)

Greek funeral at Levadeia (Attica)
1894

Έλληνες ποιμένες-Greek sheperds

Chicago(1949)

Albanians(Australia)