«Παιδιόθεν καί εξ απαλών ονύχων,ού μην αλλά καί πατρόθεν καί από πάππου καί των άλλων προγόνων,την Αλβανίαν εμάθομεν να θεωρούμε επαρχία ελληνικήν...τούς δε Αλβανούς Έλληνας γνησιωτάτους καί ελληνικωτάτους»(Λουκάς Μπέλλος)
«Η διαίρεσις ημών Αλβανών καί Ελλήνων διευκολύνει το κράτος άλλων.Μίαν ημέραν εξυπνήσαντες,θα ίδωμεν αίφνης ότι απωλέσθημεν,νομίσαντες ότι αναγεννώμεθα»(εφημερίς «Νεολόγος» αριθ.φ.617,Κων/πολη 1870)
«Ελλάς άνευ Αλβανίας καί Αλβανία άνευ Ελλάδος ουδέν γενναίον δύνανται να επιτελέσωσιν εν τη Χερσονήσω τού Αίμου»(Νεοκλής Καζάζης)
«...Οί Έλληνες είνε Αλβανοί καί οί Αλβανοί είνε Έλληνες»(Βλάσης Γαβριηλίδης,ιδρυτής καί διευθυντής της εφημερίδος «Ακρόπολις»,1883)
«Όπου υπήρχον Αλβανοί άποικοι,έμειναν καί ζώσι σήμερον άθικτοι,αμόλυντοι,αδελφοί Έλληνες πάντες,υπερήφανοι διά τούτο..»(Αντώνιος Δ.Κεραμόπουλος)
«Ευγνωμοσύνης καθήκον,πολιτισμού υποχρέωσις ήτο,οί νεώτεροι Έλληνες ελευθερωθέντες τού τυρρανικού ζυγού καί ανεξάρτητον έθνος αποτελέσαντες να στρέψωσιν το βλέμμα των περί τα περί εαυτούς ομογενή φύλα καί τον εκπολιτισμόν τούτων,αν όχι την απελευθέρωσιν,μία των κυρίων ενασχολιών των να έχωσιν.Εκείνο δε, πέριξ τού οποίου πάσα μέριμνα Κυβερνητική καί ιδιωτική έπρεπε να περιστραφεί,είναι η Αλβανία,ο ιπποτικός εκείνος τόπος όστις διά των ανδρείων τέκνων του,τα μάλα συνετέλεσεν είς την απελευθέρωσιν τού τμήματος τούτου της Ελλάδος..»(Κων/νος Χ.Βάμβας)
«Επί των οροπεδίων της Αλβανίας απαντώνται πλείστοι νομάδες καί ποιμένες λαοί,παρ' οίς ανευρίσκονται Ομηρικά έθη καί ήθη καί έθιμα.Εν τη Αλβανία πολλαί σκηναί της Ιλιάδος καί της Οδυσσείας αλλά καί της Αινειάδος διαδραματίζονται πολλά ολίγον αυταίς παραλάσσουσαι»(ελληνική εφημερίς της Ρουμανίας «Δεκέβαλος» 1874,αρ.2 καί 7)

Δευτέρα, 19 Οκτωβρίου 2009

Σούλι και Σουλιώτες

ΣΤΟ ΨΕΥΔΟΚΡΑΤΟΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Σούλι και Σουλιώτες

Του Περικλη Κοροβεση


ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 27/03/2006
http://archive.enet.gr/online/online_hprint? 


Κάποια επίθετά μας είναι πολύ συνηθισμένα. Οπως π.χ. Αρβανίτης, Αρβανιτάκης, Βούλγαρης, Βουλγαράκης, Χατζής, Χατζη-Χρήστος ή, ακόμα, Μαυροβουνιώτης, Γερμανός ή Γάλλος. Μερικά από αυτά τα ονόματα συμβαίνει να είναι και διάσημα από καλλιτεχνικές, εμπορικές ή πολιτικές επιδόσεις. Αλλοι μάς είναι γνωστοί ως εθνικοί ήρωες από την Επανάσταση του '21, όπως ο Βάσος Μαυροβουνιώτης και ο Χατζη- Χρήστος. Λίγοι σκέφτονται πως αυτά υποδηλώνουν μια άλλη χώρα προέλευσης ή άλλης θρησκείας,* που κάποτε στο μακρινό ιστορικό παρελθόν αυτής της χώρας ήρθαν και εγκαταστάθηκαν εδώ χωρίς να αλλοιώσουν την εθνική μας ταυτότητα, όπως αυτή επιβλήθηκε από το κράτος - έθνος.

Περάσαμε ακόμα μια ανούσια και βαρετή εθνική γιορτή με στρατιωτικές και μαθητικές παρελάσεις, που λειτουργεί ως άλλοθι της ιστορικής αμνησίας. Ενα εξαιρετικά σύνθετο ιστορικό γεγονός, όπως η γέννηση ενός κράτους-έθνους, δεν ξεπετάγεται με μια παρέλαση και έναν δεκάρικο από κάποιο εντενταλμένο δάσκαλο, που συχνά βαριέται περισσότερο από τους μαθητές του. Η Ιστορία του '21 χρειάζεται να απαλλαγεί από τον ελληνοκεντρισμό της και από τους μύθους της. Είναι αλήθεια πως τα τελευταία χρόνια τα πράγματα βελτιώνονται.

Κανείς δεν μιλάει πια ούτε για κρυφά σχολειά ούτε για το λάβαρο της Αγίας Λαύρας, που ουδέποτε υψώθηκε. Απλά αυτό συμβολοποιήθηκε για να ενιαιοποιήσει τις διαφορετικές εξεγέρσεις στην Πελοπόννησο και να ενωθεί με την επίσημη κρατική θρησκεία.

Δεν είναι αρμοδιότητα της στήλης να κάνει Ιστορία. Αλλά μερικά πράγματα τα έχουμε μάθει τόσο ανάποδα στο σχολειό που καταλήγουμε να μην ξέρουμε την Ιστορία μας. Είναι αλήθεια πως τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια άνθηση της ελληνικής ιστοριογραφίας και πολλά πράγματα μπαίνουν στη θέση τους. Αλλά πότε θα φτάσουν στα σχολειά και θα γίνουν διδακτέα ύλη; Μου λένε πως η νέα γενιά των σχολικών βιβλίων της Ιστορίας, που θα εισαχθούν στην εκπαίδευση από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, μπορεί να έχουν αποσιωπήσεις, αλλά κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Μακάρι και μπράβο αν είναι έτσι.

Για το Σούλι και τους Σουλιώτες είχαμε μάθει στο σχολειό πως ήταν οι ενσαρκωτές της αρχαίας Ελλάδας και συνέχιζαν την αδιάσπαστη εθνική εποποιία της τρισχιλιετούς Ιστορίας μας και οι Οθωμανοί ήταν οι νέοι Μήδοι. Αυτοί ξεκίνησαν την Επανάσταση του '21 σαν νέοι Λεωνίδες που φυλάσσουν τις νέες Θερμοπύλες του Ελληνισμού.

Αυτόν το μύθο έρχεται να καταρρίψει η ερευνήτρια Βάσω Δ. Ψιμούλη με το βιβλίο της «Σούλι και Σουλιώτες», που βρίσκεται ήδη στην τρίτη του έκδοση και εκδόθηκε από το «Βιβλιοπωλείο της Εστίας». Πρόκειται για μία βελτιωμένη έκδοση της διδακτορικής διατριβής που υποστηρίχθηκε στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο το 1995.

Οι Σουλιώτες δεν ήταν Ελληνες αλλά Αλβανοί, που εγκαταστάθηκαν εκεί στα μέσα του 14ου αιώνα, εποχή μετακινήσεων ημινομαδικών ομάδων που ήδη βρίσκονταν στη Θεσσαλία, την Αττική και την Πελοπόννησο. Κυριάρχησαν στην περιοχή του όρους Σουλίου, συγκρούστηκαν με τον Αλή Πασά, νικήθηκαν και εκτοπίστηκαν στα Επτάνησα, τα χωριά τους ερήμωσαν. Ακόμα και σήμερα είναι αραιοκατοικημένα και οι σημερινοί τους κάτοικοι προέρχονται από άλλες γειτονικές περιοχές.

Οι Σουλιώτες επανέρχονται από τα Επτάνησα για να πάρουν μέρος στην Επανάσταση του '21. Οι Μποτσαραίοι και οι Τζαβελαίοι γίνονται εμβληματικές ηρωικές οικογένειες και συνεισφέρουν στη διαμόρφωση του κράτους - έθνους ως Ελληνες πια, όπως και πολλοί άλλοι που ήρθαν να πολεμήσουν από τα Βαλκάνια και μπήκαν στο Πάνθεον των ηρώων (Μαυροβουνιώτης, Χατζη-Χρήστος).

Τελικά ποια ήταν η σύνθεση του πληθυσμού της Ελλάδας το 1821; Η ιστορική έρευνα δεν μας έχει απαντήσει ακόμα. Από το θρήσκευμα δεν μπορείς να βγάλεις άκρη. Υπήρχαν και μουσουλμάνοι Ελληνες, υπήρχαν χριστιανοί Αρβανίτες. Αλλά ούτε από τη γλώσσα. Αυτό που είναι βέβαιο είναι πως όσοι πολέμησαν, δικαιωματικά έγιναν Ελληνες. Τα υπόλοιπα τα ανέλαβε ο 19ος αιώνας. Μήπως κάποιοι που αρνούνται να κάνουν σημαιοφόρο Αλβανό μαθητή πρέπει να το ξανασκεφτούν; Είναι ο καλύτερος τρόπος να τιμήσουμε τους Σουλιώτες.

Το βιβλίο της Βάσως Ψιμούλη είναι μια υποδειγματική επιστημονική έρευνα και παρά την πληθώρα των στοιχείων (φαίνεται να τα έχει εξαντλήσει όλα) διαβάζεται και σαν εκλεκτή λογοτεχνία.

* Χατζής σημαίνει προσκυνητής στη Μέκκα.

ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ

Η Αρβανιτιά στο Μοριά

Η Ερμιονίδα ανά τούς αιώνες

Η Ερμιονίδα ανά τούς αιώνες
http://openarchives.gr/view/412853

Τα αρβανίτικα τραγούδια της Ερμιονίδας

Τα αρβανίτικα τραγούδια της Ερμιονίδας
http://invenio.lib.auth.gr/record/1887

ΜΠΕΣΑ

ΜΠΕΣΑ
Βλέπε τεύχη από το περιοδικό «ΜΠΕΣΑ»

Άρβανον

Άρβανον
Βλέπε τεύχη από το περιοδικό «Άρβανον»

Β'Συμπόσιο Ιστορίας-Λαογραφίας

Β'Συμπόσιο Ιστορίας-Λαογραφίας
Β'Συμπόσιο Ιστορίας-Λαογραφίας Βόρειας-Δυτικής Αττικής(1992)

Arbërës-Arbanas

Μπεκτασήδες

Μπεκτασήδες
Βλέπε γιά Αλήπασα-Ρήγα Φεραίο

Αρβανίτες καί Αλβανοί μετανάστες

Αρβανίτες καί Αλβανοί μετανάστες
«Αρβανίτες καί Αλβανοί Μετανάστες:Διαπραγμάτευση της Συλλογικής Ταυτότητας σε μιά αγροτική κοινότητα τού Νομού Αργολίδας» της Αγγελικής Αθανασοπούλου.

Ήπειρος-Ιλλυρίς

Arnaoutes

Arnauten-Albanesen-Skipetaren-Arbanitai

Ομοσπονδία Ελλάδας καί Αλβανίας

Ομοσπονδία Ελλάδας καί Αλβανίας
Ιωάννης Μπαλάσκας:Ομοσπονδία Ελλάδας-Αλβανίας,σλαυική επιβουλή είς βάρος τού Ελληνισμού

Σούλι καί Σουλιώτες

Η ζωή των Αρβανιτών

Αρβανίτικο Μοιρολόϊ

Οί Αρβανίτες της Αττικής

Η συμβολή των Αρβανιτών

Μήτρος-Τρούκης

Αρβανίτικα θέματα

Arbanasi

Γάμος καί Γαμήλια Σύμβολα

Τhe Highland Lute

Τhe Highland Lute
The Albanian national epic

Αρβανίτες καί Έλληνες

Η Ελληνο-Αλβανική Συμμαχία τού 1821

Η Ελληνο-Αλβανική Συμμαχία τού 1821
Grec et Arnaute Ethnographique des peuples de la Russie 1862 (Pauli Gustav Theodore Hristianovich) , http://skif-tag.livejournal.com/682663.html , http://fotki.yandex.ru/users/humus777/album/284616 , http://old.rgo.ru/2011/01/drugogo-roda-lyudi-arnauty/

«Η εικόνα της Αλβανίας καί των Αλβανών στην Ελλάδα τού 19ου αιώνα» τού Ν.Γκίκα

Η μάχη στη Σελλασία

Η μάχη στη Σελλασία
Funerary mask with helmet Gold funerary mask with bronze 'Illyrian' helmet from the cemetery of Sindos, circa 520 BC, Thessaloniki, Archaeological Museum,http://www.macedonian-heritage.gr/HellenicMacedonia/en/img_B1217a.html

Δελτίον της ιστορικής και εθνολογικής εταιρείας της Ελλάδος| Τόμος 5

Δελτίον της ιστορικής και εθνολογικής εταιρείας της Ελλάδος| Τόμος 5
Κορυτσά,Πελασγοί καί Ιλλυριοί,Γκέγκες καί Δωριείς,Μακεδονία καί Ιλλυρο-Πελασγοί, Πελασγικές Θεότητες κτλπ.

Αλβανοί,αποσπάσματα από «Ιστορία τού Ελληνικού Έθνους»

Έλληνες καί Αλβανοί της Κάτω Ιταλίας

ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ

ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ
ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ-ΑΡΒΑΝΟΝ

ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΑΛΒΑΝΟΙ

Αρβανίτες μουσουλμάνοι

Θεσσαλονίκη-Salonika

Албанец. 1829

The Spartan touch:albanian women who help their fighting men

Albanian Guard

Albanian Duel

Albania

Gegëria

Gegëria

Royal Albanian Gendarmerie

Αυλώνας-Vlorë(Λιαπουριά-Labëria)

Albanian wedding rejoicings

Gegëria

An old Albanian warrior(Greece)

Albanians firing at Turks in Istib

Albanians firing at Turks in Istib
Mάλλον θα εννοεί το γνωστό Ιστίμπεη.Albanians firing at Turks in Istib, in the Balkans. Illustration from French newspaper Le Petit Parisien. April 28, 1901

King Zog of Albania

King Zog of Albania
http://www.ebay.com/itm/King-Zog-of-Albania-w-sisters-in-traditional-native-costomes-1938-vintage-photo-/121387128131?pt=Art_Photo_Images&hash=item1c433c9543 , http://ellines-albanoi.blogspot.gr/2012/06/blog-post_9784.html

grecian and albanian costumes

The New King and Queen of Albania

Pogradec

A Prayer for Revenge

Albanians

A Rebel Chief from Albania

A Rebel Chief from Albania
THE SUN(1906)

Albanese mercenaries in a coffeeshop

Albanese mercenaries in a coffeeshop
A painting by Albert Franke

Tomb of Skanderbeg at Alessio(Lezhë)

Alessio-Lezhë (Gegëria)

Albanians at the tomb of Scanderbeg(Lezhë)

Tosks with Ghegs

Tosks with Ghegs
Oldest and Quaintest of Balkan Peoples By M. Edith Durham

Albania

Albania
1939

A Game of Chess(Gegëria)

A Game of Chess(Gegëria)
ALBERT JOSEPH FRANKE (German,1860-1924) , https://www.artrenewal.org/pages/artwork.php?artworkid=38058&size=large , http://www.liveauctioneers.com/item/11365716_attributed-to-albert-joseph-franke-german-1860 , http://www.masterart.com/Albert-Joseph-Franke-1860-1924-Board-Players-PortalDefault.aspx?tabid=53&dealerID=279&objectID=601523

Albanians

Albanians
The photo collection of Paul Siebertz,Albania in 1909

Albanier

Albanier
1815,Fremde Länder und Völker,Wilmsen, Friedrich Philipp.

Albanians-Gegëria

Study of Three Albanian Arnavuts and a Woman in Albanian Costume

En Albanie

Albania,The Love-Letter

Southern Albania

Αλβανία-Aπoλλωνία(1848)

Αλβανία-Aπoλλωνία(1848)
Edward Lear. http://oasis.lib.harvard.edu/oasis/deliver/~hou01475

Greek highland troops

Greece

Greece
Peoples Of All Nations Hammerton, J.A. Published by Educational Book Co., London, 1920 , http://www.abebooks.com/Peoples-Nations-Hammerton-J.A-Educational-Book/954598915/bd

Modern Greek Peasants

Greek funeral at Levadeia (Attica)

Greek funeral at Levadeia (Attica)
1894

Έλληνες ποιμένες-Greek sheperds

Chicago(1949)

Albanians(Australia)