«Παιδιόθεν καί εξ απαλών ονύχων,ού μην αλλά καί πατρόθεν καί από πάππου καί των άλλων προγόνων,την Αλβανίαν εμάθομεν να θεωρούμε επαρχία ελληνικήν...τούς δε Αλβανούς Έλληνας γνησιωτάτους καί ελληνικωτάτους»(Λουκάς Μπέλλος)
«Η διαίρεσις ημών Αλβανών καί Ελλήνων διευκολύνει το κράτος άλλων.Μίαν ημέραν εξυπνήσαντες,θα ίδωμεν αίφνης ότι απωλέσθημεν,νομίσαντες ότι αναγεννώμεθα»(εφημερίς «Νεολόγος» αριθ.φ.617,Κων/πολη 1870)
«Ελλάς άνευ Αλβανίας καί Αλβανία άνευ Ελλάδος ουδέν γενναίον δύνανται να επιτελέσωσιν εν τη Χερσονήσω τού Αίμου»(Νεοκλής Καζάζης)
«...Οί Έλληνες είνε Αλβανοί καί οί Αλβανοί είνε Έλληνες»(Βλάσης Γαβριηλίδης,ιδρυτής καί διευθυντής της εφημερίδος «Ακρόπολις»,1883)
«Όπου υπήρχον Αλβανοί άποικοι,έμειναν καί ζώσι σήμερον άθικτοι,αμόλυντοι,αδελφοί Έλληνες πάντες,υπερήφανοι διά τούτο..»(Αντώνιος Δ.Κεραμόπουλος)
«Ευγνωμοσύνης καθήκον,πολιτισμού υποχρέωσις ήτο,οί νεώτεροι Έλληνες ελευθερωθέντες τού τυρρανικού ζυγού καί ανεξάρτητον έθνος αποτελέσαντες να στρέψωσιν το βλέμμα των περί τα περί εαυτούς ομογενή φύλα καί τον εκπολιτισμόν τούτων,αν όχι την απελευθέρωσιν,μία των κυρίων ενασχολιών των να έχωσιν.Εκείνο δε, πέριξ τού οποίου πάσα μέριμνα Κυβερνητική καί ιδιωτική έπρεπε να περιστραφεί,είναι η Αλβανία,ο ιπποτικός εκείνος τόπος όστις διά των ανδρείων τέκνων του,τα μάλα συνετέλεσεν είς την απελευθέρωσιν τού τμήματος τούτου της Ελλάδος..»(Κων/νος Χ.Βάμβας)
«Επί των οροπεδίων της Αλβανίας απαντώνται πλείστοι νομάδες καί ποιμένες λαοί,παρ' οίς ανευρίσκονται Ομηρικά έθη καί ήθη καί έθιμα.Εν τη Αλβανία πολλαί σκηναί της Ιλιάδος καί της Οδυσσείας αλλά καί της Αινειάδος διαδραματίζονται πολλά ολίγον αυταίς παραλάσσουσαι»(ελληνική εφημερίς της Ρουμανίας «Δεκέβαλος» 1874,αρ.2 καί 7)

Δευτέρα, 7 Δεκεμβρίου 2009

Η Αρβανιτιά της Άνδρου

Η περιοχή της Βορειοδυτικής Ανδρου ήταν γνωστή από τον προηγούμενο αιώνα ως «Αρβανιτιά». Η κοινωνία εκεί ήταν κλειστή και ο κόσμος της σχεδόν άγνωστος ως σήμερα, αφού τα αρβανιτόφωνα χωριά σταδιακά μετεξελίχθηκαν κοινωνικά και ενσωματώθηκαν στην κοινωνία του νησιού. Ωστόσο η περίπτωση των Αλβανών στην Ανδρο φωτίζει τον διαπολιτιστικό πίνακα της βαλκανικής πραγματικότητας και φέρνει στην επιφάνεια ποικίλα φαινόμενα που σχετίζονται με την αλβανική και την ελληνική γλώσσα, και πολλά άλλα στοιχεία, λαογραφικά, εθνογραφικά, ιστορικά και γενικά πολιτισμικά.

Ο συγγραφέας, διευθυντής Ερευνών στην Ακαδημία Αθηνών και γνωστός για τις εργασίες του στην ελληνική γλώσσα, είχε εντοπίσει το ενδιαφέρον του διαλεκτολογικού υλικού της Ανδρου ήδη από την πρώτη του ερευνητική αποστολή στο νησί το 1972. Χρειάστηκε να περάσουν αρκετά χρόνια και να γίνουν αλλεπάλληλα ταξίδια για να αποκρυπτογραφηθεί η φυσιογνωμία της μικρής αρβανιτόφωνης κοινωνίας. Τα αποτελέσματα αυτών των ερευνών και το υλικό που συγκέντρωσε ο συγγραφέας παρουσιάζονται αναλυτικά, αφού προηγείται ένα πολύ ενδιαφέρον πρώτο κεφάλαιο για την ιστορία της εγκατάστασης Αλβανών στην Ανδρο.

Φαίνεται λοιπόν ότι οι Αλβανοί κατέβηκαν στην Ανδρο τον 15ο αιώνα, αφού «ο Marino Sanudo αναφέρει ότι στις 24 Σεπτεμβρίου του 1510 Τούρκοι επιτέθηκαν στο χωριό Αμόλοχος (Molaca) των Αλβανών της Ανδρου», ενώ Αλβανοί της Ανδρου ανακαλύφθηκαν «να έχουν εγκαταλείψει το νησί και να υπογράφουν το 1521 στη Σικελία διομολογήσεις με τον βαρόνο Αλφόνσο Peralta».

Το πού οφειλόταν όλη αυτή η κινητικότητα στη βαλκανική χερσόνησο εξηγεί ο συγγραφέας ξεκινώντας από την περίοδο της τέταρτης σταυροφορίας (1203-1204) και τα επακόλουθά της. Επιδρομές των πειρατών, επιθέσεις των Τούρκων, βαρύτατοι φόροι υποτελείας συνθέτουν το σκηνικό μιας σκληρής ζωής της απομονωμένης κοινωνίας για αιώνες.

Οπότε φθάνει το πλήρωμα του χρόνου, ξεσπάει η Ελληνική Επανάσταση του '21 και βρίσκουμε να έχει συντελεστεί «η βαθμιαία αλλά αναπόφευκτη και μοιραία μετάλλαξη των Αλβανών σε Αρβανίτες και συνεπώς σε Ελληνες που θα ξεσηκωθούν και θα συστρατευθούν σ' έναν αγώνα που τον θεώρησαν ως αγώνα ζωής ή θανάτου του γένους».

Εχοντας γνωρίσει την κοινωνία, την ενδυμασία και κόμμωση των κατοίκων, την κοινωνική ζωή, τα κτίσματα, περνούμε πια στη γλωσσική διερεύνηση των ονομάτων των αρβανιτόφωνων χωριών και στο κυρίως μέρος της μελέτης, που ολοκληρώνεται με αρβανίτικα κείμενα και τραγούδια της Ανδρου και με αρβανίτικο γλωσσάριο της Ανδρου. Στο επίμετρο παρουσιάζεται η τύχη των Αλβανών του νησιού οι οποίοι κατέληξαν σε χωριό της Δυτικής Σικελίας, όπου ονομάστηκαν «Ελληνοαλβανοί από την Πελοπόννησο και την Ανδρο», ενώ το βιβλίο κλείνει με ένα φωτογραφικό λεύκωμα της Αρβανιτιάς, όπου απεικονίζονται στοιχεία από τον λαϊκό βίο και πολιτισμό της Ανδρου. Η περίπτωση των Αρβανιτών της Ανδρου μπορεί να είναι σταγόνα στον ωκεανό της βαλκανικής χερσονήσου, όμως αποδεικνύεται πολυπρισματική.

ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ

Η Αρβανιτιά στο Μοριά

Η Ερμιονίδα ανά τούς αιώνες

Η Ερμιονίδα ανά τούς αιώνες
http://openarchives.gr/view/412853

Τα αρβανίτικα τραγούδια της Ερμιονίδας

Τα αρβανίτικα τραγούδια της Ερμιονίδας
http://invenio.lib.auth.gr/record/1887

ΜΠΕΣΑ

ΜΠΕΣΑ
Βλέπε τεύχη από το περιοδικό «ΜΠΕΣΑ»

Άρβανον

Άρβανον
Βλέπε τεύχη από το περιοδικό «Άρβανον»

Β'Συμπόσιο Ιστορίας-Λαογραφίας

Β'Συμπόσιο Ιστορίας-Λαογραφίας
Β'Συμπόσιο Ιστορίας-Λαογραφίας Βόρειας-Δυτικής Αττικής(1992)

Arbërës-Arbanas

Μπεκτασήδες

Μπεκτασήδες
Βλέπε γιά Αλήπασα-Ρήγα Φεραίο

Αρβανίτες καί Αλβανοί μετανάστες

Αρβανίτες καί Αλβανοί μετανάστες
«Αρβανίτες καί Αλβανοί Μετανάστες:Διαπραγμάτευση της Συλλογικής Ταυτότητας σε μιά αγροτική κοινότητα τού Νομού Αργολίδας» της Αγγελικής Αθανασοπούλου.

Ήπειρος-Ιλλυρίς

Arnaoutes

Arnauten-Albanesen-Skipetaren-Arbanitai

Ομοσπονδία Ελλάδας καί Αλβανίας

Ομοσπονδία Ελλάδας καί Αλβανίας
Ιωάννης Μπαλάσκας:Ομοσπονδία Ελλάδας-Αλβανίας,σλαυική επιβουλή είς βάρος τού Ελληνισμού

Σούλι καί Σουλιώτες

Η ζωή των Αρβανιτών

Αρβανίτικο Μοιρολόϊ

Οί Αρβανίτες της Αττικής

Η συμβολή των Αρβανιτών

Μήτρος-Τρούκης

Αρβανίτικα θέματα

Arbanasi

Γάμος καί Γαμήλια Σύμβολα

Τhe Highland Lute

Τhe Highland Lute
The Albanian national epic

Αρβανίτες καί Έλληνες

Η Ελληνο-Αλβανική Συμμαχία τού 1821

Η Ελληνο-Αλβανική Συμμαχία τού 1821
Grec et Arnaute Ethnographique des peuples de la Russie 1862 (Pauli Gustav Theodore Hristianovich) , http://skif-tag.livejournal.com/682663.html , http://fotki.yandex.ru/users/humus777/album/284616 , http://old.rgo.ru/2011/01/drugogo-roda-lyudi-arnauty/

«Η εικόνα της Αλβανίας καί των Αλβανών στην Ελλάδα τού 19ου αιώνα» τού Ν.Γκίκα

Η μάχη στη Σελλασία

Η μάχη στη Σελλασία
Funerary mask with helmet Gold funerary mask with bronze 'Illyrian' helmet from the cemetery of Sindos, circa 520 BC, Thessaloniki, Archaeological Museum,http://www.macedonian-heritage.gr/HellenicMacedonia/en/img_B1217a.html

Δελτίον της ιστορικής και εθνολογικής εταιρείας της Ελλάδος| Τόμος 5

Δελτίον της ιστορικής και εθνολογικής εταιρείας της Ελλάδος| Τόμος 5
Κορυτσά,Πελασγοί καί Ιλλυριοί,Γκέγκες καί Δωριείς,Μακεδονία καί Ιλλυρο-Πελασγοί, Πελασγικές Θεότητες κτλπ.

Αλβανοί,αποσπάσματα από «Ιστορία τού Ελληνικού Έθνους»

Έλληνες καί Αλβανοί της Κάτω Ιταλίας

ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ

ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ
ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ-ΑΡΒΑΝΟΝ

ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΑΛΒΑΝΟΙ

Αρβανίτες μουσουλμάνοι

Θεσσαλονίκη-Salonika

Албанец. 1829

The Spartan touch:albanian women who help their fighting men

Albanian Guard

Albanian Duel

Albania

Gegëria

Gegëria

Royal Albanian Gendarmerie

Αυλώνας-Vlorë(Λιαπουριά-Labëria)

Albanian wedding rejoicings

Gegëria

An old Albanian warrior(Greece)

Albanians firing at Turks in Istib

Albanians firing at Turks in Istib
Mάλλον θα εννοεί το γνωστό Ιστίμπεη.Albanians firing at Turks in Istib, in the Balkans. Illustration from French newspaper Le Petit Parisien. April 28, 1901

King Zog of Albania

King Zog of Albania
http://www.ebay.com/itm/King-Zog-of-Albania-w-sisters-in-traditional-native-costomes-1938-vintage-photo-/121387128131?pt=Art_Photo_Images&hash=item1c433c9543 , http://ellines-albanoi.blogspot.gr/2012/06/blog-post_9784.html

grecian and albanian costumes

The New King and Queen of Albania

Pogradec

A Prayer for Revenge

Albanians

A Rebel Chief from Albania

A Rebel Chief from Albania
THE SUN(1906)

Albanese mercenaries in a coffeeshop

Albanese mercenaries in a coffeeshop
A painting by Albert Franke

Tomb of Skanderbeg at Alessio(Lezhë)

Alessio-Lezhë (Gegëria)

Albanians at the tomb of Scanderbeg(Lezhë)

Tosks with Ghegs

Tosks with Ghegs
Oldest and Quaintest of Balkan Peoples By M. Edith Durham

Albania

Albania
1939

A Game of Chess(Gegëria)

A Game of Chess(Gegëria)
ALBERT JOSEPH FRANKE (German,1860-1924) , https://www.artrenewal.org/pages/artwork.php?artworkid=38058&size=large , http://www.liveauctioneers.com/item/11365716_attributed-to-albert-joseph-franke-german-1860 , http://www.masterart.com/Albert-Joseph-Franke-1860-1924-Board-Players-PortalDefault.aspx?tabid=53&dealerID=279&objectID=601523

Albanians

Albanians
The photo collection of Paul Siebertz,Albania in 1909

Albanier

Albanier
1815,Fremde Länder und Völker,Wilmsen, Friedrich Philipp.

Albanians-Gegëria

Study of Three Albanian Arnavuts and a Woman in Albanian Costume

En Albanie

Albania,The Love-Letter

Southern Albania

Αλβανία-Aπoλλωνία(1848)

Αλβανία-Aπoλλωνία(1848)
Edward Lear. http://oasis.lib.harvard.edu/oasis/deliver/~hou01475

Greek highland troops

Greece

Greece
Peoples Of All Nations Hammerton, J.A. Published by Educational Book Co., London, 1920 , http://www.abebooks.com/Peoples-Nations-Hammerton-J.A-Educational-Book/954598915/bd

Modern Greek Peasants

Greek funeral at Levadeia (Attica)

Greek funeral at Levadeia (Attica)
1894

Έλληνες ποιμένες-Greek sheperds

Chicago(1949)

Albanians(Australia)